Bài viết liên quan:

Do đặc trưng của tiếng Việt, sự khác biệt giữa văn hóa nói của người Việt và cách nói tiếng Anh của người nước ngoài nên các thí sinh thường hay mắc phải những lỗi khiến bài kiểm tra IELTS Speaking không đạt điểm số như bạn mong muốn. 

Tôi cũng thường thấy những lỗi sai này lặp lại với các học viên trong các lớp học IELTS của tôi, vì thế bài viết này sẽ tổng hợp lại những lỗi sai này để bạn lưu ý và tránh mắc phải trong lần thi tiếp theo của bạn. 

Những lỗi sai phổ biến mà người Việt hay mắc phải trong phần thi IELTS Speaking 

 

1. Im lặng 

Người Việt giữ thói quen thụ động trước các câu hỏi và các tình huống mới. Cách phản ứng thông thường là giữ im lặng như cách bạn đặc mình vào trạng thái an toàn nhất!

Bạn không hiểu câu hỏi? Bất ngờ trước câu hỏi? (hoặc) Không thích câu hỏi? cũng không có nghĩa là bạn sẽ nên giữ yên lặng quá lâu sau khi nghe câu hỏi từ giám khảm. Hầu hết các trạng thái biểu cảm của bạn đều có thể áp dụng một trong số những kỹ năng ngập ngừng (hesitation techniques) mà tôi đã đề cập trong một bài viết khác. Dừng lâu quá hơn 5 giây sẽ khiến không khí của buổi phỏng vấn (speaking test) bị ngăn cách trầm trọng và bạn sẽ thêm phần lúng túng ở những câu hỏi tiếp theo. Cuối cùng, bài thi sẽ chắc chắn bị ảnh hưởng nhiều từ lỗi sai tuy rất nhỏ này.

Khi nghe thấy một câu hỏi khó bạn có thể nói: "That’s a tough question và "Let me see" thay vì giữ im lặng. 

 

2. Học thuộc lòng câu trả lời

Đây cũng là lỗi sai rất đặc trưng của người Việt do thói quen "học thuộc bài" thường hay được yêu cầu từ các cấp học trong phổ thông.

Cách học thuộc lòng một ý, một bài nói và ghi nhớ chúng làm cho câu nói của bạn thiếu phần tự nhiên, câu văn mang đậm chất văn viết và bạn thường lái câu hỏi của giám khảo vào câu hỏi mà bạn được chuẩn bị trước ở nhà. Ngôn ngữ hình thể của bạn sẽ trông rất ngờ nghệch khi mắt liên tục nhìn lên trên hoặc đảo quanh chứ không nhìn trực tiếp vào giám khảo (eye contact).

Để tránh lỗi sai này, bạn nên thực hành với thật nhiều loại câu hỏi các khau với nhiều chủ đề các nhau trước khi đi thi. Có thể câu hỏi trong phần thi sẽ giống với câu hỏi mà bạn đã chuẩn bị trước, bạn sẽ trả lời bằng ý hiện có của bạn cộng với một cụm từ gợi mở (sentence starter) để có câu trả lời tự nhiên hơn. 

 

3. Sử dụng lặp lại các từ liên kết hoặc sử dụng quá nhiều từ liên kết

Dựa trên các bài viết liệt kê các từ liên kết, người Việt thường chuẩn bị cho những "vốn từ" và thường xuyên áp dụng lặp lại hoặc dùng quá nhiều từ liên kết không chính xác và không phổ biến trong văn nói. 

Sẽ tốt hơn nếu bạn sử dụng được những từ vựng liên kết câu như: first, for example, on the other hand. Nhưng nếu bạn dùng lặp lại quá nhiều lần những từ như vậy trong các câu hỏi khác nhau, chắc chắn bạn sẽ bị điểm trừ trong bài thi Speaking. IELTS hướng đến cách nói tự nhiên chứ không phải cách nói của robot. 

Cũng sẽ không tốt nếu bạn áp dụng những từ liên kết ít phổ biến trong văn nói, như: furthermore, moreover và in addition. Chúng được sử dụng phổ biến hơn trong văn viết. Do vậy, bạn nên thay thế chúng bằng những từ đồng nghĩa khác phổ biến hơn trong văn nói như: However, another thing hoặc also để làm cho câu nói được tự nhiên hơn. 

Hãy đọc qua một bài viết khác của tôi về các dạng liên kết câu.

 

4. Lặp lại câu hỏi thay vì Paraphrasing câu hỏi

Trong tiếng Việt, ở nhiều môn học, thầy cô giáo sẽ đánh giá cao sự lễ phép cũng như sự chính xác của phần trả lời nếu học sinh lặp lại câu hỏi trước khi trả lời, ví dụ: Em có thích đi ăn kem với ba mẹ vào cuối tuần không? - Dạ, em không thích đi ăn kem với ba mẹ vào cuối tuần. Em chỉ thích đi ăn kem với bạn chung lớp sau giờ học. 

Cách trả lời như vậy không được khuyến khích trong kỳ thi IELTS. Bạn sẽ bị đánh giá thấp khả năng dùng từ nếu lặp lại câu hỏi của giám khảo. Ví dụ: What’s your favourite sport to watch on TV? - My favourite sport to watch on TV is football Câu trả lời tốt hơn sẽ là: I’m always watching football on TV

Hãy học cách paraphrase câu hỏi nếu bạn muốn có số điểm cao hơn trong phần thi IELTS Speaking. Hãy đọc nhiều hơn về kỹ năng này trong một bài viết về kỹ năng Paraphrasing của tôi.

 

5. Lạc đề

Bạn sẽ mất điểm nếu câu trả nếu nó không theo đúng ý mà giám khảo muốn hỏi. Ví dụ: How do you feel about traffic jam in Ho Chi Minh city? - There are many things to talk to improve the traffic condition which transportation engineer take into an account. People would have the better feeling of traveling experience across the city. 

Câu trả lời trên có vẻ có một chút liên quan tới câu hỏi khi đó đề cập tới traffic conditionbetter feeling. Tuy nhiên, câu hỏi mà giám khảo hỏi đó là cảm nhận của bạn và điều kiện giao thông tại TP Hồ Chí Minh. Do vậy, câu trả lời trên không chính xác với ý của câu hỏi của giám khảo.

Trường hợp nếu bạn không hiểu câu hỏi, đừng ngại hỏi lại hoặc đề nghị giám khảo giải thích một từ vựng nào đó mà bạn chưa hiểu. 

 

6. Nói ‘I don’t understand’

Có nhiều cách khác tốt hơn để mong muốn được giám khảo nhắc lại bằng câu nói: Could you say that again, please?, và nếu không hiểu một phần của câu hỏi hãy nói "Do you mean ..."

Hãy tuyệt đối tránh thể hiện rằng bạn không hiểu câu hỏi khi nói câu: "I don't understand"

 

7. Nói quá ít hoặc nói quá nhiều

Nói ít sẽ không đủ để hiện cho giám khảo thấy khả năng Speaking của bạn. Tuy nhiên, nói quá nhiều bạn sẽ lộ ra nhiều điểm sai về cách dùng từ và cả ngữ pháp. Cả 2 trường hợp trên đều không tốt nếu bạn muốn có số điểm IELTS tối ưu nhất. 

Part 1: Trả lời với 2-4 câu nói. (xem hướng dẫn)

Part 2: Trình bày bài nói có bộ cục dựa vào các ý được yêu cầu trong cue card (xem hướng dẫn)

Part 3: Trả lời với 4-6 câu nói (Xem hướng dẫn)

 

8. Phát âm giọng Việt 

Cho dù phần trả lời cuả bạn có tốt thế nào đi chăng nữa mà phần phát âm không tốt cũng trở nên vô ích. Do vậy, phát âm có thể xem ảnh hưởng trên 25% số điểm IELTS Speaking của bạn. 

Hãy đọc những lỗi sai về phát âm rất đặc trưng của người Việt mà tôi đã từng đề cập trong một bài viết khác để bạn biết cách tập luyện sao cho khắc phục được điểm yếu này. Cách dễ nhất là tìm lấy một người bản xứ để tập theo cách phát âm của họ hoặc tìm đến một người thầy hiểu rõ sự khác nhau giữa phát âm tiếng Việt và tiếng Anh. 

 

9. Ngữ điệu nhàm chán và nghèo nàn 

Thậm chí khi bạn đã học được cách phát âm tốt từng từ vựng, nhưng "ngữ điệu phẳng", "ngữ điệu ngang ngang" thì sẽ làm cho giám khảo khó lòng theo dõi câu nói của bạn. Âm lượng từ, nhấn âm và tốc độ của câu nói tạo nên "thần thái" trong câu nói của bạn.

Cho dù giám khảo IELTS đã "kinh qua" nhiều trường hợp như vậy, tuy nhiên, cách nói với ngữ điệu nghèo nàn và nhàm chán vẫn là một thách thức lớn để họ có thể hiểu hết các ý trong câu nói của bạn. Chắc chắn bạn sẽ bị điểm trừ vì cách trả lời như vậy. 

Hãy tập cách trả lời có cảm xúc hơn, có nhấn trọng âm câu nói giống như cách mà những người bản xứ giao tiếp thông thường. Hãy tham khảo qua các video giao tiếp thực tế, phim ảnh để thực hành thêm về kỹ năng này.

 

10. Hỏi ngược lại giám khảo

Bạn đến với kỳ thi IELTS Speaking để trả lời các câu hỏi từ giám khảo, chứ không phải là một buổi trò chuyện thông thường với giám khảo. 

Hiển nhiên là giám khảo sẽ lịch sự nhắc lại câu hỏi một lần nữa nếu bạn hỏi ngược lại giám khảo: I don’t know, what do you think?

Nếu bạn không biết cách trả lời, hãy thành thật và nói: I’m afraid I know nothing about this topic và chờ đợi câu hỏi kế tiếp ở một chủ đề khác của giám khảo. 

 

Tóm lại 

10 lỗi sai phổ biến nhất với người Việt học và thi IELTS có thể xảy ra với bạn hoặc không. Điều quan trọng nhất là bạn nhận ra được điểm yếu của mình để có thể khắc phục và có phần trả lời tốt nhất trong bài thi của mình. 

Trong bài viết kế tiếp, tôi dự định sẽ viết nhiều hơn về những tiêu chuẩn, cách chấm bài và giám khảo mong muốn nghe gì từ bạn trong từng phần thi IELTS Speaking part 1,2,3. 

 

Tác giả: Ce Phan

 


Bạn có thể chia sẻ nội dung bài viết, nhưng lưu ý giữ nguyên tên tác giả và đặt link bài viết gốc khi phát hành lại bài viết này