Tin song ngữ

  1. Tin tức song ngữ Anh-Việt
  2. Khoa học - Công nghệ
  3. Công nghệ thông tin
  4. Số doanh nghiệp CNTT tăng vọt, VN ban hành nhiều luật mới

Số doanh nghiệp CNTT tăng vọt, VN ban hành nhiều luật mới

Mức nâng cao

As Technology Entrepreneurs Multiply in Vietnam, So Do Regulations

Wandering through Glass Egg Digital Media's open-plan office, Phil Tran paused beside a game designer's cubicle and pointed at his computer screen.

A character sprinted across a digital landscape in one of the latest offerings from Mr. Tran's company, which localizes international video games for online publication in Vietnam and designs 3-D art for games by Sony, Microsoft and Electronic Arts.

"You just run, run, run until you hit something," said Mr. Tran, who founded Glass Egg in 1999 after a short stint at a computer game start-up in San Francisco.

Mr. Tran and other technology entrepreneurs in Vietnam are taking the same approach to building their businesses: grow at breakneck speed and comply with regulations — which are often, in their view, maddeningly ambiguous — when you run into them.

But as Vietnam's government overhauls its information technology policies, the race is getting riskier. A growing list of regulations dictates how these businesses must be run, including what they can do with their content and even what their owners' academic credentials must be.

Some worry that innovation and investment in the booming sector may be smothered under the weight of new rules.

Vietnam's tech businesses are a bright spot in the country's economy compared with its other industries, many of which are dominated by state-run companies. In one measure of growth, online sales by businesses to consumers in Vietnam totaled an estimated $2.2 billion in 2013, and the number is expected to reach up to $4 billion in 2015, according to a 2013 report by the Ministry of Industry and Trade.

The technology boom is built on strong Internet infrastructure, brisk smartphone sales, an explosion in online shopping and legions of skilled coders and designers who are willing to work for lower wages than others in the region.

The expansion began about a decade ago, and Intel, Samsung and Microsoft later built factories in the country. International outsourcing firms were enticed by tax breaks and other government incentives.

Vietnam is now among Southeast Asia's most promising markets for high-tech growth, said Dung Nguyen, the director for Vietnam and Thailand at CyberAgent Ventures, a Tokyo-based venture capital firm that has invested in 15 Vietnamese start-ups since 2009. He said e-commerce, music-streaming services and smartphone games were the hot growth areas right now.

But some of the country's Internet entrepreneurs and multinational technology corporations say the new and pending regulations signal that Vietnam's regulatory approach to the Internet is increasingly out of step with its blossoming technology scene.

Last summer, content administrators of social networks and news websites were told they must have university degrees, obtain licenses and archive posts for at least two years. Another order, still in draft form, would regulate Internet-based voice and text services by requiring some providers to have contracts with Vietnamese telecommunications companies. And an approved rule, set to take effect on Thursday, will require some online game providers to have payment systems in Vietnam and obey other requirements, according to an analysis by Tilleke & Gibbins, a law firm based in Bangkok.

Another draft rule would require overseas technology companies that supply cross-border services in Vietnam to have representatives in the country, industry professionals said. That would apply to companies like Google that do business in the Vietnamese market but have no formal local offices. The Asia Internet Coalition — which represents Google, Apple, Facebook, Yahoo, eBay, LinkedIn and Salesforce.com on policy issues in the Asia-Pacific region — said last spring it was "very concerned" about the rule's potential effects.

The chill has already been felt on some of the country's young social networks. In October, the popular Vietnamese social media site Haivl.comwas abruptly shut down after publishing content that the Ministry of Information and Communications deemed offensive to a historical figure. (Some site users said the figure was Vietnam's revered founding president, Ho Chi Minh.) More than a dozen social media sites have since been fined or taken offline for similar reasons, according to several Vietnamese businessmen in the technology sector.

They said privately that the wave of new and proposed regulations was another attempt by the ruling Communist Party to control expression that could incite unrest or threaten its monopoly on power.

The government has imprisoned scores of bloggers in recent years. Vietnamese law bans private news media, and some industry professionals say officials are closing down social media websites because they have operated, at least to some degree, outside the state's control.

Hans Vriens, managing partner at Vriens & Partners, a consulting firm based in Singapore whose clients include several major technology companies, said, "When they look at policy developments in the last two years, some companies worry that the government views social media and Internet-based businesses as a source of new threats to control, rather than a source of new opportunities to realize."

In 2013, the government issued a rule, Decree 72, that appeared to place unprecedented restrictions on speech online. That angered human-rights groups and the United States Embassy, which warned that the restrictions would violate Vietnam's international human rights commitments and stifle innovation and investment.

Controversy around the rule has quieted, and in January, the state-controlled newspaper Thanh Nien quoted Prime Minister Nguyen Tan Dung as saying that it was "impossible" for the Vietnamese government to block Facebook and other social media sites. Facebook has been sporadically unavailable in Vietnam for years, but the government has never claimed responsibility for the blockages.

Nguyen Thi Hanh, who represents the Ministry of Industry and Trade on e-commerce matters in Ho Chi Minh City, said that the government's Internet policies had long aimed to both regulate and support tech businesses. She added that her ministry was highly supportive of e-commerce and noted that the Ministry of Information and Communications had jurisdiction over social websites.

The government, many tech executives say, is also trying to protect the entrenched economic interests of the state- and military-owned companies that dominate Vietnam's telecommunications sector, whose billions of dollars' worth of business has been threatened by the rise of disruptive Internet technologies.

The state-controlled Vietnam News reported in November that about 26 million Vietnamese, or nearly a third of the country's population, were using Internet-based smartphone applications like Viber, Line and a Vietnamese competitor, Zalo, to make calls and send messages while avoiding the traditional carriers' higher fees.

Neighboring China can restrict foreign technology companies' access to its domestic information technology sector as a way to protect Baidu, a popular search engine, and other local heavyweights, said Khoa Pham, director of legal and corporate affairs at Microsoft Vietnam. But it is unclear whether Vietnam can follow that model, he added, because its domestic technology industry is not as robust as China's.

Vu Hoang Lien, chairman of the Vietnam Internet Association, a business consortium whose members include state-owned telecommunications providers, said that the legal environment for Internet businesses had been good so far, and that the Communist Party had given "priority support" to the information technology sector.

A few Vietnamese entrepreneurs, on the heels of the closure of Haivl.com last fall, are considering registering their companies in Singapore, where they see more regulatory stability, said Hung Dinh, a veteran of Vietnam's start-up scene and the chief executive of JoomlArt.com, an international company that creates content-management systems for websites.

Mr. Tran of Glass Egg said there appeared to be a "heightened sense of security" around Internet content in recent months.

"I don't think it's going to be a game-stopper," he said, looking out from his 17th-floor office over Ho Chi Minh City's skyline. But for young Vietnamese entrepreneurs, he said, "it does have a deterring effect."


Theo NYtimes



Số doanh nghiệp CNTT tăng vọt, Việt Nam ban hành nhiều luật mới

Đang dạo bước trong khuôn viên mở của công ty Glass Egg Digital Media (một công ty gia công đồ họa game và phần mềm, trụ sở đặt tại TP.HCM – ND), ông Phil Trần dừng chân trước một căn phòng của người thiết kế game, và chỉ tay vào màn hình máy tính. Một nhân vật đang chạy rất nhanh trong một trong những sản phẩm mới nhất mà công ty của ông Trần cung cấp. Công ty này chuyên nội địa hóa các trò chơi video quốc tế để công bố online trên thị trường Việt Nam, và thiết kế đồ họa 3D cho các game của Sony, Microsoft và Electronic Arts.

"Ta phải chạy, chạy, chạy cho tới chừng nào đạt được cái gì đấy" – ông Trần nói. Ông là người sáng lập Glass Egg vào năm 1999, sau một thời gian ngắn làm việc cật lực cho một công ty game khởi nghiệp ở San Francisco.

Ông Trần và các doanh nhân khác trong lĩnh vực công nghệ ở Việt Nam đều có cùng hướng đi trong việc tạo dựng sự nghiệp: tăng trưởng với tốc độ chóng mặt và tuân thủ các quy định của nhà nước – mà theo họ là thường mơ hồ đến phát điên mỗi khi phải động tới.

Nhưng, khi mà chính phủ Việt Nam rà soát lại các chính sách về công nghệ thông tin, việc tăng trưởng nhanh cũng trở nên rủi ro hơn. Danh sách luật lệ, quy định ngày càng dài ra cho thấy các công ty sẽ phải hoạt động như thế nào, họ sẽ phải làm gì với những nội dung do họ cung cấp và thậm chí trình độ học vấn của chủ doanh nghiệp phải ra sao.

Một số người lo ngại rằng sáng kiến và đầu tư trong lĩnh vực đang tăng trưởng này có nguy cơ bị bóp nghẹt vì gánh nặng các quy định mới.

Tình hình thị trường lâu nay: đáng phấn khởi

Ở Việt Nam, công nghệ thông tin là một điểm sáng của nền kinh tế so với các ngành công nghiệp khác mà phần lớn đều do doanh nghiệp nhà nước nắm giữ. Một phép đo để hình dung tốc độ tăng trưởng: Doanh thu bán hàng trên mạng của các công ty cho người tiêu dùng ở Việt Nam đạt khoảng 2,2 tỷ USD trong năm 2013, và dự kiến con số này sẽ lên tới 4 tỷ USD vào năm 2015, theo một báo cáo năm 2013 của Bộ Công Thương.

Sự phát triển của công nghệ thông tin được tạo đà nhờ cơ sở hạ tầng Internet rất mạnh, doanh số dồi dào điện thoại thông minh, và một sự bùng nổ về mua bán trên mạng, bùng nổ những đội ngũ viết code và thiết kế rất có kỹ năng, lại sẵn sàng làm việc với mức lương thấp hơn nhân công ở các nơi khác trong khu vực.

Quá trình tăng trưởng bắt đầu từ cách đây khoảng 10 năm, và sau đó, Intel, Samsung, Microsoft đã xây nhà máy ở Việt Nam. Các công ty quốc tế cũng đẩy mạnh hoạt động thuê ngoài (outsourcing) tại Việt Nam, do bị thu hút bởi chính sách giảm thuế cũng như các hình thức khuyến khích đầu tư khác của chính phủ.

Việt Nam đang ở trong số những thị trường hứa hẹn nhất Đông Nam Á nhờ tốc độ tăng trưởng cao về công nghệ – theo ông Dung Nguyen (tức là ông Nguyễn Mạnh Dũng – ND), giám đốc tại Việt Nam và Thái Lan của quỹ CyberAgent Ventures, một công ty đầu tư mạo hiểm có trụ sở ở Tokyo, đã từng đầu tư vào 15 công ty khởi nghiệp ở Việt Nam tính từ năm 2009 đến nay. Ông cho biết, thương mại điện tử, các dịch vụ âm nhạc và trò chơi trên điện thoại thông minh là những lĩnh vực tăng trưởng nóng nhất hiện nay.

Tình hình luật pháp: nở rộ nghị định, dự luật

Nhưng một số công ty mạng và tập đoàn đa quốc gia ở đất nước này cho biết, số lượng quy định mới ban hành hoặc đang được xem xét ban hành cho thấy tư duy quản lý bằng các quy định đang ngày càng lỗi thời trong bối cảnh công nghệ phát triển bùng nổ.

Mùa hè năm ngoái, quản trị viên (admin) nội dung mạng xã hội và website tin tức được lệnh phải có bằng tốt nghiệp đại học, phải có giấy phép, và phải lưu trữ các nội dung được post trong ít nhất hai năm [1]. Một quy định khác, hiện vẫn còn ở dạng dự thảo, thì nhằm quản lý âm thanh trên Internet cũng như các dịch vụ tin nhắn qua mạng, bằng cách buộc nhà cung cấp phải ký hợp đồng với các công ty viễn thông Việt Nam [2]. Và một quy định khác đã được phê chuẩn, dự định có hiệu lực từ ngày 12/12/2015, sẽ buộc các nhà cung cấp dịch vụ game online phải có hệ thống thanh toán ở Việt Nam và phải chấp hành nhiều yêu cầu khác [3], theo một phân tích của công ty luật Tilleke & Gibbins, trụ sở ở Bangkok.

Các chuyên gia trong ngành còn cho biết, có một dự luật khác nữa đòi hỏi các công ty công nghệ nước ngoài cung cấp dịch vụ xuyên biên giới vào Việt Nam phải có đại diện ở Việt Nam [4]. Luật này sẽ áp dụng đối với các công ty như Google, tức là có kinh doanh trên thị trường Việt Nam nhưng chưa có văn phòng chính thức ở đây. Mùa xuân năm ngoái, Liên minh Internet châu Á (Asia Internet Coalition) – đại diện cho Google, Apple, Facebook, Yahoo, eBay, LinkedIn và Salesforce.com trong các vấn đề chính sách ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương – đã tỏ ý "rất lo ngại" về tác động tiềm tàng của quy định này.

Một số nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội còn non nớt ở Việt Nam đã bắt đầu cảm thấy ớn lạnh. Hồi tháng 10, một trang mạng xã hội tiếng Việt rất phổ biến là Haivl.com bất ngờ bị đóng cửa, sau khi họ đăng tải những nội dung bị Bộ Thông tin – Truyền thông cho là xúc phạm đến một nhân vật lịch sử. (Vài người dùng cho biết nhân vật đó là vị cha già dân tộc của Việt Nam, ông Hồ Chí Minh). Kể từ đó, hơn chục mạng xã hội đã bị phạt hoặc đình chỉ hoạt động vì những lý do tương tự, theo tiết lộ từ một số doanh nhân trong lĩnh vực công nghệ.

Họ bí mật cho biết rằng làn sóng những nghị định và dự luật mới là một nỗ lực tiếp theo của đảng Cộng sản cầm quyền nhằm kiểm soát quyền biểu đạt – vốn dĩ có thể gây bất ổn hoặc đe dọa sự độc quyền lãnh đạo của Đảng.

Trong vài năm qua, chính quyền đã bỏ tù hàng chục blogger. Luật Việt Nam cấm báo chí tư nhân, và theo nhận định của một số chuyên gia trong ngành, giới chức đóng cửa nhiều trang mạng xã hội là do những mạng đó đã vượt ra khỏi vòng kiểm soát của nhà nước, ít nhất ở một mức độ nào đó.

Hans Vriens, quản lý đối tác ở Vriens & Partners – một hãng tư vấn đặt trụ sở ở Singapore và có khách hàng gồm nhiều công ty công nghệ lớn – cho biết: "Khi nhìn vào những diễn biến chính sách trong hai năm qua, một số doanh nghiệp lo sợ rằng chính phủ đang coi mạng xã hội và các công ty mạng như một nguồn đe dọa mới đối với quyền lãnh đạo, hơn là một nguồn cơ hội mới cần tận dụng".

Năm 2013, chính phủ ban hành Nghị định 72, một văn bản đặt ra những hạn chế chưa từng có tiền lệ lên quyền biểu đạt trên Internet. Diễn biến này làm các tổ chức nhân quyền phẫn nộ, và cũng chọc giận Đại sứ quán Mỹ. Tòa Đại sứ cảnh báo, những hạn chế như vậy sẽ vi phạm các cam kết quốc tế của Việt Nam về nhân quyền, đồng thời ngăn chặn các sáng kiến đổi mới và hoạt động đầu tư.

Tranh cãi xung quanh Nghị định 72 dần lắng xuống, và vào tháng 1 vừa qua, tờ báo quốc doanh Thanh Niên dẫn lời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói rằng "không thể" kiểm soát Facebook và các trang mạng xã hội khác. Nhiều năm qua, Facebook ở Việt Nam thỉnh thoảng lại không thể truy cập được, nhưng chính quyền chưa bao giờ nhận trách nhiệm về hành vi chặn mạng này.

Chính quyền đang bảo vệ doanh nghiệp nhà nước và quân đội?

Bà Nguyễn Thị Hạnh, đại diện Bộ Công Thương trong lĩnh vực thương mại điện tử ở TP.HCM, cho hay, các chính sách về Internet từ lâu vẫn nhằm vừa điều tiết vừa hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ. Bà nói thêm rằng Bộ Công Thương rất ủng hộ thương mại điện tử, còn Bộ Thông tin – Truyền thông thì có thẩm quyền đối với mạng xã hội.

Theo nhiều giám đốc điều hành các công ty công nghệ, chính quyền đang cố gắng bảo vệ lợi ích kinh tế thâm căn cố đế của những doanh nghiệp quốc doanh hoặc quân đội. Những doanh nghiệp này lâu nay vẫn thống trị trên thị trường viễn thông của Việt Nam, song công việc kinh doanh trị giá hàng tỷ đôla của họ đã và đang bị đe dọa bởi sự nổi lên gây rất nhiều phiền phức của công nghệ Internet.

Vào tháng 11, tờ báo quốc doanh Vietnam News đưa tin, khoảng 26 triệu người Việt Nam, tương đương gần một phần ba dân số, đang sử dụng các ứng dụng điện thoại di động thông minh trên nền tảng Internet, như Viber, Line và sản phẩm của một đối thủ cạnh tranh người Việt là Zalo, để gọi điện và gửi tin nhắn, nhằm tránh phải trả mức cước cao hơn theo hình thức viễn thông truyền thống.

Theo ông Khoa Phạm, giám đốc phụ trách các vấn đề pháp lý và doanh nghiệp ở Microsoft Việt Nam, nước láng giềng Trung Quốc có thể hạn chế các công ty công nghệ của nước ngoài tiến chân vào lĩnh vực công nghệ thông tin của họ, như một cách để bảo vệ Baidu – công cụ tìm kiếm được ưa thích ở Trung Quốc – và các đấu sĩ hạng nặng khác trên thị trường nước này. Nhưng không biết liệu Việt Nam có đi theo mô hình đó được không, bởi vì công nghệ nội địa của Việt Nam không mạnh bằng Trung Quốc.

Ông Vũ Hoàng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam – một tập hợp công ty mà thành viên có cả các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông quốc doanh – cho biết môi trường pháp lý dành cho các doanh nghiệp Internet đến nay vẫn tốt, và Đảng Cộng sản đã "dành ưu tiên" cho lĩnh vực công nghệ thông tin.

Mùa thu năm ngoái, ngay sau khi Haivl.com bị đóng cửa, vài doanh nhân Việt Nam đã cân nhắc việc đăng ký kinh doanh ở Singapore, nơi mà họ nhìn nhận là có độ ổn định về chính sách cao hơn. Ông Hung Dinh (tức Đinh Viết Hùng – ND) – một nhân vật kỳ cựu trên thị trường khởi nghiệp của Việt Nam và là CEO của JoomlArt.com, công ty quốc tế xây dựng hệ thống quản lý nội dung website – cho biết như vậy.

Ông Trần, sáng lập viên của Glass Egg, nhận định rằng mấy tháng gần đây, dường như có một cảm giác "an ninh được thắt chặt hơn" trong lĩnh vực nội dung Internet.

"Tôi không nghĩ điều này tệ đến mức chúng tôi phải dừng cuộc chơi" – từ văn phòng ở trên tầng 17 cao ốc, ông nói, đăm chiêu nhìn về phía chân trời. "Nhưng đối với những doanh nhân Việt Nam còn non trẻ thì chuyện này quả thật có một tác động khiến người ta nản lòng".


Chú thích của người dịch:

[1] Điều 3 và 4, Thông tư 9/2014/TT-BTTTT "Quy định chi tiết về hoạt động quản lý, cung cấp, sử dụng thông tin trên trang thông tin điện tử và mạng xã hội" của Bộ Thông tin-Truyền thông.

[2] Dự thảo Thông tư 2014/TT-BTTTT "Quy định về quản lý cung cấp, sử dụng dịch vụ thoại, nhắn tin trên nền Internet", ngày 28/10/2014 của Bộ Thông tin-Truyền thông.

[3] Điều 13 và 22, Thông tư 24/2014/TT-BTTTT, "Hướng dẫn quản lý cung cấp và sử dụng dịch vụ trò chơi điện tử"  của Bộ Thông tin-Truyền thông.

[4] Dự thảo Nghị định về dịch vụ công nghệ thông tin, năm 2012.


Dịch bởi: Hòang Kim Phượng


bài viết đặc sắc trong tháng 07/2020

Tại sao thầy Ce Phan lại tạo kênh Youtube bằng tiếng Anh?

Thầy Ce Phan được biết đến như là một giáo viên dạy tiếng Anh tại thành phố Hồ Chí Minh trước khi chuyển đến sống tại Nhật Bản vào năm 2018.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục