Tin song ngữ

  1. Tin tức song ngữ Anh-Việt
  2. Khoa học - Công nghệ
  3. Khoa học - Nghiên cứu
  4. Bộ não ba trong một

Bộ não ba trong một

07/11/2016
Mức trung cấp

The Triune Brain

The first of our three brains to evolve is what scientists call the reptilian cortex. This brain sustains the elementary activities of animal survival such as respiration, adequate rest and a beating heart. We are not required to consciously “think” about these activities. The reptilian cortex also houses the “startle centre”, a mechanism that facilitates swift reactions to unexpected occurrences in our surroundings.

That panicked lurch you experience when a door slams shut somewhere in the house, or the heightened awareness you feel when a twig cracks in a nearby bush while out on an evening stroll are both examples of the reptilian cortex at work. When it comes to our interaction with others, the reptilian brain offers up only the most basic impulses: aggression, mating, and territorial defence. There is no great difference, in this sense, between a crocodile defending its spot along the river and a turf war between two urban gangs.

Although the lizard may stake a claim to its habitat, it exerts total indifference toward the well-being of its young. Listen to the anguished squeal of a dolphin separated from its pod or witness the sight of elephants mourning their dead, however, and it is clear that a new development is at play. Scientists have identified this as the limbic cortex. Unique to mammals, the limbic cortex impels creatures to nurture their offspring by delivering feelings of tenderness and warmth to the parent when children are nearby.

These same sensations also cause mammals to develop various types of social relations and kinship networks. When we are with others of “our kind” – be it at soccer practice, church, school or a nightclub – we experience positive sensations of togetherness, solidarity and comfort. If we spend too long away from these networks, then loneliness sets in and encourages us to seek companionship.

Only human capabilities extend far beyond the scope of these two cortexes. Humans eat, sleep and play, but we also speak, plot, rationalise and debate finer points of morality. Our unique abilities are the result of an expansive third brain – the neocortex –which engages with logic, reason and ideas. The power of the neocortex comes from its ability to think beyond the present, concrete moment.

While other mammals are mainly restricted to impulsive actions (although some, such as apes, can learn and remember simple lessons), humans can think about the “big picture”. We can string together simple lessons (for example, an apple drops downwards from a tree; hurting others causes unhappiness) to develop complex theories of physical or social phenomena (such as the laws of gravity and a concern for human rights).

The neocortex is also responsible for the process by which we decide on and commit to particular courses of action. Strung together over time, these choices can accumulate into feats of progress unknown to other animals. Anticipating a better grade on the following morning’s exam, a student can ignore the limbic urge to socialise and go to sleep early instead.

Over three years, this ongoing sacrifice translates into a first class degree and a scholarship to graduate school; over a lifetime, it can mean groundbreaking contributions to human knowledge and development. The ability to sacrifice our drive for immediate satisfaction in order to benefit later is a product of the neocortex.

Understanding the triune brain can help us appreciate the different natures of brain damage and psychological disorders. The most devastating form of brain damage, for example, is a condition in which someone is understood to be brain dead. In this state a person appears merely unconscious – sleeping, perhaps – but this is illusory. Here, the reptilian brain is functioning on autopilot despite the permanent loss of other cortexes.

Disturbances to the limbic cortex are registered in a different manner. Pups with limbic damage can move around and feed themselves well enough but do not register the presence of their littermates. Scientists have observed how, after a limbic lobotomy , “one impaired monkey stepped on his outraged peers as if treading on a log or a rock”.

In our own species, limbic damage is closely related to sociopathic behaviour. Sociopaths in possession of fully-functioning neocortexes are often shrewd and emotionally intelligent people but lack any ability to relate to, empathise with or express concern for others.

One of the neurological wonders of history occurred when a railway worker named Phineas Gage survived an incident during which a metal rod skewered his skull, taking a considerable amount of his neocortex with it. Though Gage continued to live and work as before, his fellow employees observed a shift in the equilibrium of his personality.

Gage’s animal propensities were now sharply pronounced while his intellectual abilities suffered; garrulous or obscene jokes replaced his once quick wit. New findings suggest, however, that Gage managed to soften these abrupt changes over time and rediscover an appropriate social manner. This would indicate that reparative therapy has the potential to help patients with advanced brain trauma to gain an improved quality of life.

Source: British Council

Bộ não ba trong một

Lớp phát triển đầu tiên của ba lớp não có tên khoa học là não bò sát (hay não phẳng). Phần não này duy trì những hoạt động cơ sở nhằm đảm bảo cho sự tồn tại của động vật như sự hô hấp, sự nghỉ ngơi phù hợp hay sự hoạt động của trái tim. Đây là những hoạt động vô thức mà chúng ta không cần phải "suy nghĩ" . Não phẳng là nơi chứa đựng những "trung tâm phản ứng", một cơ chế tạo điều kiện cho những phản xạ không điều kiện .

Sự hoang mang mà bạn trải nghiệm khi nghe tiếng cửa đóng sầm đâu đó trong nhà, hay một sự cảnh giác cao độ khi bạn cảm thấy một nhánh cây gãy ở bụi cây khi đi dạo vào chiều tối là hai biểu hiện cho sự hoạt động của não thằn lằn. Sự hoạt động này đến cùng với sự tương tác của chúng ta với xung quanh, não ngoài yêu cầu chỉ một số hành động cơ bản: công kích, tình dục và chống lại kẻ thù. Điều này cũng tương tự giữa một con cá sấu bảo vệ lãnh thổ dọc con sông và cuộc chiến tranh giành lãnh địa giữa hai băng đảng đường phố.

Mặc dù loài bò sát có thể tranh giành như một thói quen của chúng, thì sẽ hoàn toàn khác biệt khi chúng đối xử với con cái của mình. Nghe tiếng rít đau khổ của một con cá heo bị chia cắt khỏi đàn hoặc chứng kiến ánh nhìn tang tóc của những con voi trước cái chết của chúng, và rõ ràng đó là một sự phát triển mới khi đang hoạt động. Những nhà khoa học đã xác định đó là 'não trung gian'. Đặc trưng cho những động vật có vú, não trung gian thúc đẩy các loài vật chăm sóc con cái của chúng bằng cách truyền tải những cảm xúc như sự âu yếm và ấm áp từ cha mẹ khi con cái ở gần bên.

Những cảm giác tương tự cũng giúp động vật có vú phát triển những loại hình đa dạng của quan hệ xã hội và mạng lưới máu mủ. Khi chúng ta ở cùng với những người khác thuộc "cùng giống loài" - trở thành nó khi luyện tập bóng đá, ở nhà thờ, trường học hoặc một câu lạc bộ tối- chúng ta trải nghiệm những cảm xúc tích cực của sự thống nhất, đoàn kết và sự thoải mái. Nếu chúng ta xa rời những mạng lưới này quá lâu, khi đó sự cô đơn sẽ xuất hiện và thúc đẩy chúng ta tìm kiếm những mối quan hệ.

Chỉ có con người có khả năng mở rộng phạm vi của hai phần não này. Con người ăn, ngủ và giải trí, nhưng chúng ta cũng nói, tính toán, suy nghĩ và chiến đấu cho công lý. Những khả năng độc nhất của chúng ta là kết quả của một phần não mở rộng thứ ba - não cấp cao - thể hiện sự logic, lý trí và những ý tưởng. Sức mạnh của phần não cấp cao đến từ khả năng nghĩ xa hơn hiện tại, thời điểm cụ thể.

Khi những động vật có vú khác chủ yếu hạn chế sự thúc đẩy phát triển về mặt hành động (mặc dù vài loài như linh trưởng, có thể học và nhớ những bài học đơn giản), con người đã có thể nghĩ về bức tranh toàn cảnh". Chúng ta có thể xâu chuỗi những bài học đơn giản (ví dụ như, một quả táo rơi, làm đau và gây ra sự buồn bã) để phát triển những lý thuyết vật lý hay hiện tượng xã hội phức tạp (như lực hút trái đất và một cân nhắc cho những điều đúng đắn)

'Não cấp cao' cũng có vai trò trong quá trình chúng ta quyết định và thỏa hiệp với những tiến trình nhất định của hành động. Qua thời gian, những sự lựa chọn này có thể tích lũy thành những kỹ năng của quá trình tiến bộ rõ rệt so với những động vật khác. Vì đoán trước rằng sẽ đạt cấp độ tốt hơn nếu làm tốt bài kiểm tra buối sáng, một học sinh có thể từ bỏ ham muốn chơi bời và đi ngủ sớm hơn.

Qua 3 năm, sự hi sinh này sẽ được thể hiển là học sinh sẽ đứng nhóm đầu của lớp và nhận học bổng để học đại học; trong suốt cuộc đời, nó có thể mang ý nghĩa mở ra những đóng góp cho kiến thức và sự phát triển con người. Khả năng từ bỏ những ham muốn nhất thời để đạt được những lợi ích về sau chính là một sản phẩm của não não cấp cao.

Hiểu về về ba tầng não có thể giúp chúng ta đánh giá sự khác nhau tự nhiên của thương tổn não và những hỗn loạn tâm lý. Hình thức tàn phá lớn nhất của tổn thương não, như là, hoàn cảnh mà con người được hiểu như là chết não. Trong trường hợp này, con người xuất hiện những phản ứng đơn thuần - ngủ, có lẽ - nhưng đó là ảo tưởng. Ở đây, não phẳng có chức năng tự động mặc những sự mất mát vĩnh viễn của những phần não khác.

Rối loạn não trung gian sẽ dẫn đến một cách xử sự khác. Chó con bị tổn thương não trung gian có thể di chuyển vòng quanh và tự ăn uống đủ tốt nhưng không thể nhớ được những anh chị em của nó. Các nhà khoa học đã quan sát, sau một cuộc phẫu thuật phần não trung gian ở thùy não trái, "một con khỉ khiếm khuyết sẽ tiếp xúc với đồng loại của nó như bước lên một khúc gỗ hoặc một hòn đá.

Trong những giống loài của chúng ta, tổn thương não trung gian gần với những hành vi tâm thần. Tinh thần xã hội có đầy đủ chức năng của não cấp cao thường là người khôn ngoan và có cảm xúc thông minh nhưng thiếu những khả năng liên quan đến sự cảm thông hoặc quan tâm lo lắng cho người khác.

Một điều kì diệu liên quan đến thần kinh trong lịch sử đã xảy ra với công nhân Phineas Gage ngành tàu hỏa - người sống sót sau tai nạn thanh kim loại xuyên vào sọ và lấy đi một phần đáng kể não cấp cao của anh. Mặc dù Gage tiếp tục sống và làm việc như trước, những đồng nghiệp của anh đã quan sát thấy một sự thay đổi trong cân bằng tính cách của anh.

Khuynh hướng động vật của Gage biểu hiện rõ ràng trong khi khả năng trí óc của anh ấy bị tổn thương; anh trở nên lắm lời và có những trò đùa tục tĩu, trong khi trước đây anh là người thông minh nhanh nhẹn. Những kết quả mới đã được gợi ra, tuy nhiên, Gage đã quản lý để làm dịu đi những thay đổi thô lỗ qua thời gian và tìm lại cách cư xử hợp lý. Điều này cho thấy rằng liệu pháp bù đắp hứa hẹn giúp bệnh nhân làm dịu những tổn thương não để hướng đến cải thiện chất lượng cuộc sống.

 

Dịch bởi: vananh

bài viết đặc sắc trong tháng 11/2017

4 giá trị cốt lõi trong chương trình học tiếng Anh tại trung tâm Anh ngữ CEP

Đây là những giá trị quan trọng nhất và cũng là những điều tâm huyết nhất mà chúng tôi, những người nhìn giáo dục như một quá trình tự học hỏi, tự thay đổi và hoàn thiện bản thân trước…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục