Bài viết liên quan:

Trong bài hướng dẫn kỳ trước tôi đã giới thiệu về những khó khăn, vướng mắc mà các bạn gặp khải khi viết văn bằng tiếng Anh, đặc biệt nhất là phần tìm kiếm ý tưởng để viết bài.

Mặc dù muốn hoàn thành chủ đề này trong một bài hướng dẫn khi chỉ trình bày giản lược qua các bước nhưng cũng đã mất hơn 3 mặt giấy A4 cho riêng 2 phần: Diving Writing StyleMatching-Patching Writing Style.

Hai phần phần còn lại là: Architecture Writing StylePlanning Writing Style sẽ được trình bày trong bài hướng dẫn này.

Khi đã đến trình độ để học bài này thì có nghĩa là khả năng viết tiếng Anh của bạn đã ở mức trung cấp (intermediate), có nghĩa là:

  • Bạn có thể nhanh chóng viết thành câu văn mỗi khi nghĩ ra được một ý tưởng nào đó;
  • Biết cách “gia cố” câu văn của mình sau cho hay hơn so với lần viết đầu tiên ;
  • Biết cách liên kết các câu văn lại với nhau để hình thành một đoạn văn mạch lạc.

 

3. Architecture Writing – Cách xây bố cục một bài viết theo kiểu kiến trúc và thực hành viết theo logic chiều dọc với trình từ (mở bài – thân bài – kết luận) cũng giống như xây dựng một căn nhà: người ta xây móng rồi tới xây cột-tường và cuối cùng là hoàn thiện phần mái.

(Hình minh hoạ: 'cách viết theo dạng Architecture Writing cũng giống như xây một căn nhà)

Điểm mạnh của cách thực hành này là sự tiếp nối có tính kế thừa từ 2 giai đoạn đã được thực hành kỳ trước (Diving và Matching-Patching Writing) để có một bố cục bài viết có đầu, có đuôi và gần như có một bài luận hoàn thiện. Tốc độ hoàn thành bài viết cũng tương đối nhanh nếu đã nắm vững 2 bước viết văn trước đó.

Một điểm yếu duy nhất của cách viết này đó là rủi ro về bố cục bài viết. Nghĩa là: phần mở đề đóng vai trò rất quan trọng để giới thiệu về nội dung toàn bài luận nhưng lại nằm trong phần ‘khởi động’ khi chưa được ‘làm nóng’. Hay nói cách khác: nếu viết mở đề không chuẩn thì sẽ dẫn đến lệch lạc nguyên phần nội dung nằm phía sau.

Cách viết theo dạng Architecture Writing còn được hiểu là cách viết theo dạng trục dọc (vertical development) hoặc dạng văn tuyến tính (linear development).

Khi luyện tập viết tiếng Anh ở giai đoạn này, bạn sẽ có khả năng phân tích tốt hơn nhờ vào cách áp dụng phương pháp 5 câu hỏi (5 questions method): who/what/why/where/how (ai / cái gì / tại sao / ở đâu / như thế nào).

Trở lại với đề tài về ‘gap year’ đã được sử dụng làm ví dụ trong bài trước. Tới phần này, các ý tưởng cho bài viết của bạn đến từ việc lần lượt trở lời 5 câu hỏi trên.

Hãy xem ví dụ:

In some countries, young people are encouraged to work or travel for a year between finishing high school and starting university studies. Discuss the advantages and disadvantages for young people who decide to do this.

Câu hỏi Who – highschool students ; young students ; local people ; international recruiters ; foreign coworkers ; peers ; applicants for a job ; experience as a trainee ; to go around the world as travellers ; become explorers  

Câu hỏi What – a gap year plan ; preparing for the entrance test or travelling to experience new things ; more academic knowledge or more practical knowledge.

Câu hỏi Why- to gain work experience; to experience life in different countries; to understand different cultures; to make money before going to university; lazy, not mature.

Câu hỏi Where- tourist destinations; developing countries;, local business; internship in big company.

Câu hỏi How- save money, permission from parents and university, apply for internship/job, travel to inexpensive countries.

Với bao nhiêu chất liệu đầu vào được phân tích bên trên đã đủ để bắt đầu viết một bài luận chưa nhỉ?

Có thể rồi đấy ! Hãy bắt đầu viết theo dàn ý như sau:

  • Introduction (mở bài)

+ Statement/ Context of the topic: Giới thiệu bối cảnh hoặc chủ đề đang cần mình viết bài luận. (Tại sao lại cần viết?)

+ Give a general answer: Đưa ra câu trả lời chung cho câu hỏi của đề bài.

  • Body (thân bài)

+ Paragraph 1 (đoạn văn 1): Viết về điểm mạnh, mặt ‘được’ của việc lựa chọn có 1 năm ‘đúp’ để trải nghiệm đời sống thực tế trước khi bắt đầu vào Đại học. Viết khoảng 3-5 câu để giải thích rõ thêm cho ý muốn nói.

+ Paragraph 2 (đoạn văn 2): Viết về điểm hạn chế, mặt ‘mất’ khi có lựa chọn như trên. Viết khoảng 3-5 câu để giải thích cho những ý muốn nói.

  • Conclusion (kết bài)

+ Tóm lượt lại nội dung chính bên trên

+ Nhấn mạnh hoặc gợi ý cho sự lựa chọn tốt nhất.

Hãy thử dựa vào những ý tưởng trên cùng với phần bố cục để tự mình viết một bài luận theo dạng Architecture Writing Style. Sau khi viết xong hãy đọc tiếp phần số 4 để biết đâu là điểm cuối cùng mình cần hoàn thiện để có một bài viết tốt hơn. 

 

4. Planning Writing Style - Cách viết bài luận theo dạng quy hoạch có nghĩa là bài luận của bạn sẽ được lên kế hoạch tổng quát trong có cân nhắc các ý sẽ được lựa chọn, từ vựng phù hợp và một bố cục chặt chẽ nhất. 

Khác với phần 3 về cách viết dạng Architecture, người viết theo kiểu Planning sẽ không bắt đầu suy nghĩ ngay tới phần mở bài mà sẽ đặt mối quan tâm tới các ý chính trong phần thân bài. Sau đó sẽ lựa chọn trật tự sắp xếp các câu văn trong các đoạn thân bài (lựa chọn từ khoá cho câu chủ đề trong mỗi đoạn). Sau đó phần mở bài sẽ 'coi ngó' những ý chính cùng với từ khoá trong câu chủ đề để có một câu trả lời khái quát hay nhất (có liên quan hoặc đồng nghĩa với từ khoá được nhắc đến trong phần thân bài). 

Hãy cùng xem lại đề bài được nêu ra trong phần hướng dẫn đầu tiên về chủ đề 'a gap year'.

In some countries, young people are encouraged to work or travel for a year between finishing high school and starting university studies. Discuss the advantages and disadvantages for young people who decide to do this.

Bài viết bên dưới cũng dựa vào những ý chính đã được nêu trong quá trình thực hành cho các cách viết trong phần 1,2,3. Tuy nhiên, đã có những phần gọt dũa lại cùng với một bố cục liên kết chặt chẽ hơn. 

(Bài luận 286 chữ)

Unlike most of their peers after graduating high school, students from some countries are encouraged to experience real life by working or traveling for a year before enrolling at a university. This choice obviously brings advantages in their later maturity, but it may also present some problems during the gap year.

As matter of fact, many young people are not mature enough to go to university at 18 and working or travelling will help them mature. Working for a year could also allow them to save money and gain valuable work experience. If they go travelling, they will get to experience different cultures. Beside, they can improve problem-solving skills from difficulties that they might meet in real life. After that one year, young students can gain confidence as a result of practical work, in addition to increasing life understanding.

On the other hand, for their selection, high school students may face some difficulties during their gap year. First of all, they may forget the necessary knowledge for higher education after a gap year between high school and university. In fact, in many countries, these students do not receive any priority for university enrollment, whereas other candidates might have better results due to more adequate preparation time.  Additionally, young students may get into trouble if they break the laws or customs in their chosen destinations. Another common disadvantage is that they may encounter health problems if they live in a place with different weather condition or eat unfamiliar food.

In conclusion, although the benefits that high school students will receive are remarkable, there are also some certain difficulties that they need to overcome to and prepare fore before taking the trip for a year to new places.

 

Phân tích bài luận:

Thân bài:

Đoạn 2: Sử dụng bố cục quy nạp, trong đó: các câu văn bổ trợ liên kết theo dạng song hành. Từ khoá trong câu kết của đoạn này là 'gain confidence as a result of practical work' và 'increasing life understanding' 

Đoạn 3: Sử dụng bố cục diễn dịch, trong đó: các câu văn bổ trợ liên kết theo dạng móc xích. Từ khoá trong câu chủ đề của đoạn này là 'face some difficulties'

Mở bài:

Câu số 1 trong phần mở bài luôn luôn là câu 'statement of the question' (nói lên bối cảnh/chủ đề/tình huống được đề cập trong câu hỏi). Câu số 2 chính là câu đặc trưng của cách viết theo dạng Planning Writing Style khi đề cập tới 1 vài từ khoá 'mang tính dự báo' cho nội dung bên dưới. Hãy nhìn vào cặp cụm từ 'brings advantages in their later maturity' và 'present some problems' để thấy sự tương ứng với các từ khoá được sử dụng trong các đoạn 2-3 trong phần thân bài. 

Kết luận: 

Trong quá trình viết phần thân bài. Đôi khi ý diễn giải của bạn có những phần 'mở rộng' hoặc 'nhượng bộ' so với câu trả lời khái quát ban đầu trong phần mở bài thì phần Kết luận sẽ là cơ hội tốt để đề cập tới phần đó bên cạnh việc tóm tắt lại phần nội dung chính. Trong bài luận trên đây tôi hoàn toàn không có 'yếu tố bất ngờ nào' vì thế phần kết luận chỉ đơn giản là giản lược lại nội dung của toàn bài (sử dụng kiểu câu và từ vựng khác với phần mở bài hay còn gọi là paraphrasing)

Như vậy qua 4 phần giới thiệu tới 4 phong cách viết văn khác nhau, các bạn có thể hình dung được cách để phát triển ý như thế nào cho phù hợp với từng kiểu viết. Một điều đương nhiên là, trình tự phát triển khả năng viết của bạn cũng dần theo quá trình bốn bước đó. Bước 1: trọng ý chứ chưa trọng văn. Bước 2: Viết có ý văn hơn và cú pháp câu cũng hoàn thiện hơn. Bước 3: diễn giải bài văn mạch lạc hơn và có bố cục của một bài luận. Bước 4: hoàn thiện bài viết nhờ vào việc biết cách chọn lọc ý ở phần nội dung chính trước sau đó mới chọn cách viết cho các phần còn lại trong bài. Tuy nhiên, có rất nhiều cách khác nhau mà các bạn có thể sử dụng miễn sao kết quả cuối cùng bạn có thể đảm bảo được các tiêu chí mà đề thi IELTS yêu cầu. 

 

Biên soạn: Ce Phan