Tin song ngữ

  1. Tin tức song ngữ Anh-Việt
  2. Thời sự
  3. Giáo dục
  4. Nuôi dưỡng tài năng trong gia đình

Nuôi dưỡng tài năng trong gia đình

Mức trung cấp

Nurturing talent within the family

What do we mean by being ‘talented’ or ‘gifted’? The most obvious way is to look at the work someone does and if they are capable of significant success, label them as talented. The purely quantitative route - ‘percentage definition’ - looks not at individuals, but at simple percentages, such as the top five per cent of the population, and labels them - by definition - as gifted. This definition has fallen from favour, eclipsed by the advent of IQ tests, favoured by luminaries such as Professor Hans Eysenck, where a series of written or verbal tests of general intelligence leads to a score of intelligence.

The IQ test has been eclipsed in turn. Most people studying intelligence and creativity in the new millennium now prefer a broader definition, using a multifaceted approach where talents in many areas are recognised rather than purely concentrating on academic achievement. If we are therefore assuming that talented, creative or gifted individuals may need to be assessed across a range of abilities, does this mean intelligence can run in families as a genetic or inherited tendency? Mental dysfunction - such as schizophrenia - can, so is an efficient mental capacity passed on from parent to child?

Animal experiments throw some light on this question, and on the whole area of whether it is genetics, the environment or a combination of the two that allows for intelligence and creative ability. Different strains of rats show great differences in intelligence or ‘rat reasoning’. If these are brought up in normal conditions and then mn through a maze to reach a food goal, the ‘bright’ strain make far fewer wrong turns that the ‘dull’ ones. But if the environment is made dull and boring the number of errors becomes equal. Return the rats to an exciting maze and the discrepancy returns as before - but is much smaller. In other words, a dull rat in a stimulating environment will almost do as well as a bright rat who is bored in a normal one. This principle applies to humans too - someone may be born with innate intelligence, but their environment probably has the final say over whether they become creative or even a genius.

Evidence now exists that most young children, if given enough opportunities and encouragement, are able to achieve significant and sustainable levels of academic or sporting prowess. Bright or creative children are often physically very active at the same time, and so may receive more parental attention as a result - almost by default - in order to ensure their safety. They may also talk earlier, and this, in turn, breeds parental interest. This can sometimes cause problems with other siblings who may feel jealous even though they themselves may be bright. Their creative talents may be undervalued and so never come to fruition. Two themes seem to run through famously creative families as a result. The first is that the parents were able to identify the talents of each child, and nurture and encourage these accordingly but in an even-handed manner. Individual differences were encouraged, and friendly sibling rivalry was not seen as a particular problem. If the father is, say, a famous actor, there is no undue pressure for his children to follow him onto the boards, but instead their chosen interests are encouraged. There need not even by any obvious talent in such a family since there always needs to be someone who sets the family career in motion, as in the case of the Sheen acting dynasty.

Martin Sheen was the seventh of ten children born to a Spanish immigrant father and an Irish mother. Despite intense parental disapproval he turned his back on entrance exams to university and borrowed cash from a local priest to start a fledgling acting career. His acting successes in films such as Badlands and Apocalypse Now made him one of the most highly-regarded actors of the 1970s. Three sons - Emilio Estevez, Ramon Estevez and Charlie Sheen - have followed him into the profession as a consequence of being inspired by his motivation and enthusiasm.

A stream seems to run through creative families. Such children are not necessarily smothered with love by their parents. They feel loved and wanted, and are secure in their home, but are often more surrounded by an atmosphere of work and where following a calling appears to be important. They may see from their parents that it takes time and dedication to be master of a craft, and so are in less of a hurry to achieve for themselves once they start to work.

The generation of creativity is complex: it is a mixture of genetics, the environment, parental teaching and luck that determines how successful or talented family members are. This last point - luck - is often not mentioned where talent is concerned but plays an undoubted part. Mozart, considered by many to be the finest composer of all time, was lucky to be living in an age that encouraged the writing of music. He was brought up surrounded by it, his father was a musician who encouraged him to the point of giving up his job to promote his child genius, and he learnt musical composition with frightening speed - the speed of a genius. Mozart himself simply wanted to create the finest music ever written but did not necessarily view himself as a genius - he could write sublime music at will, and so often preferred to lead a hedonistic lifestyle that he found more exciting than writing music to order.

Albert Einstein and Bill Gates are two more examples of people whose talents have blossomed by virtue of the times they were living in. Einstein was a solitary, somewhat slow child who had affection at home but whose phenomenal intelligence emerged without any obvious parental input. This may have been partly due to the fact that at the start of the 20th Century a lot of the Newtonian laws of physics were being questioned, leaving a fertile ground for ideas such as his to be developed. Bill Gates may have had the creative vision to develop Microsoft, but without the new computer age dawning at the same time he may never have achieved the position on the world stage he now occupies.

Source: IELTS Cambridge


Nuôi dưỡng tài năng trong gia đình

Chúng ta định nghĩa thế nào là "có tài năng" hoặc "có năng khiếu"? Cách rõ ràng nhất là nhìn vào việc người đó làm và nếu họ có thể thành công đáng kể, hãy ghi nhận họ là có tài năng. Con đường định lượng hoàn toàn- " định nghĩa tỷ lệ phần trăm"- xem xét không chỉ ở các cá nhân, mà ở tỷ lệ đơn giản, chẳng hạn như top 5% dân số thế giới, và theo định nghĩa thì hãy gọi họ là có năng khiếu. Định nghĩa này đã sụp đổ do sự thiên vị, bị lu mờ bởi sự ra đời của các bài kiểm tra IQ, được những người có tầm ảnh hưởng lớn như Giáo sư Hans Eysenck ưa chuộng, nơi mà một loạt các bài kiểm tra bằng văn bản hoặc bằng lời nói của trí thông minh đưa đến điểm số của sự thông minh.

Bài kiểm tra IQ lần lượt đã bị lu mờ. Hầu hết người nghiên cứu về trí thông minh và sự sáng tạo trong thiên niên kỷ mới bây giờ thích một định nghĩa rộng hơn, sử dụng một cách tiếp cận nhiều mặt, nơi mà tài năng trong nhiều lĩnh vực được công nhận hơn là hoàn toàn tập trung vào thành tích học tập. Do đó, nếu chúng ta giả định rằng những người tài năng, sáng tạo hoặc có năng khiếu có thể cần phải được đánh giá qua nhiều khả năng, thì điều này có nghĩa là trí thông minh có thể được di truyền hoặc thừa hường từ trong gia đình hay không? Rối loạn chức năng tâm thần - chẳng hạn như tâm thần phân liệt - vì vậy có thể nói năng lực tinh thần hiệu quả có được truyền từ cha mẹ sang con không?

Những thí nghiệm trên động vật đã mang lại một vài tia sáng cho câu hỏi này, và cho toàn bộ phạm vi cho dù đó là di truyền học, môi trường hoặc sự kết hợp của trí thông minh và khả năng sáng tạo. Các loại chuột khác nhau cho thấy sự khác biệt lớn trong trí thông minh hoặc "tư duy của loài chuột". Nếu chúng được nuôi dưỡng trong điều kiện bình thường và sau đó thông qua một mê cung để lấy được thức ăn, những con thông minh sẽ có khuynh hướng ít sai hơn những con đần độn. Nhưng nếu môi trường trở nên nhàm chán thì lỗi sai là như nhau. Cho những con chuột này trở lại với mê cung thú vị thì sự khác biệt trở lại trước- nhưng ít hơn nhiều. Nói cách khác, một con chuột đần độn trong môi trường kích thích sẽ gần như giống một con chuột thông minh bị chán trong môi trường bình thường. Nguyên tắc này cũng áp dụng cho người- một số người có thể được sinh ra với trí thông minh bẩm sinh, nhưng môi trường sống mới là yếu tố quyết định liệu họ có trở nên sáng tạo hay thậm chí là thiên tài hay không.

Bằng chứng nằm ở hầu hết trẻ nhỏ bây giờ, nếu chúng có đủ cơ hội và sự khuyến khích thì chúng có thể đạt được những trình độ học tập đáng kể và kỹ năng thể thao bền vững. Trẻ em thông minh hoặc sáng tạo thì thường rất năng động cùng một lúc, và do đó có thể nhận được nhiều sự chú ý của cha mẹ hơn - hầu như theo mặc định - để đảm bảo an toàn cho trẻ. Họ cũng có thể nói chuyện sớm hơn, lần lượt, điều này nảy sinh sự quan tâm của cha mẹ. Điều này đôi khi có thể gây ra vấn đề với các anh chị em khác, những người có thể cảm thấy ghen tị mặc dù chính bản thân họ cũng rất thông minh. Tài năng sáng tạo của họ có thể bị đánh giá thấp và do đó không bao giờ thành hiện thực. Hai chủ đề này thường tồn tại trong các gia đình nổi tiếng sáng tạo. Đầu tiên là cha mẹ đã có thể xác định tài năng của từng đứa trẻ, nuôi dưỡng và khuyến khích những điều này một cách phù hợp nhưng theo cách thuận tiện. Sự khác biệt cá nhân được khuyến khích, và sự cạnh tranh thân thiện giữa anh chị em ruột không được xem là một vấn đề đặc biệt. Nếu người cha- là một diễn viên nổi tiếng - thì sẽ không đặt áp lực quá mức là con của ông ta phải theo ông ấy lên sân khấu, thay vào đó sự lựa chọn do chúng thích thú thì quan trọng hơn. Thậm chí ở đây không cần phải có một tài năng rõ ràng nào trong gia đình như vậy bởi luôn luôn cần trở thành một người nào đó ổn định nghề nghiệp của gia đình, như trong thời của diễn viên Sheen.

Martin Sheen là người thứ bảy trong số mười đứa trẻ được sinh ra trong một gia đình mà cha là người nhập cư Tây Ban Nha và mẹ là người Ireland. Bất chấp sự từ chối của cha mẹ dữ dội, ông đã không tham gia kỳ thi tuyển sinh vào đại học và đã vay tiền từ một linh mục địa phương để bắt đầu một sự nghiệp diễn xuất khi còn thiếu kinh nghiệm. Thành công về diễn xuất của ông trong các bộ phim như Badlands và Apocalypse Now khiến ông trở thành một trong những diễn viên được đánh giá cao nhất trong những năm 1970. Ba người con trai của ông - Emilio Estevez, Ramon Estevez và Charlie Sheen - đã theo ông vào nghề do được truyền cảm hứng bởi động lực và sự nhiệt tình của ông.

Một chiều hướng dường như tồn tại trong các gia đình sáng tạo. Những đứa trẻ như vậy không nhất thiết phải được bao bọc bởi tình yêu thương của cha mẹ chúng. Họ cảm thấy được yêu thương, được quan tâm và được an toàn trong chính gia đình của họ, nhưng họ thường bị bủa vây bởi không khí của công việc và nơi mà công việc là quan trọng. Họ có thể thấy từ cha mẹ của họ rằng phải cần có thời gian và sự cống hiến thì mới có thể làm chủ được nghề và do đó sẽ không vội để đạ được thành công một khi họ bắt đầu công việc.

Sự sinh ra tính sáng tạo thì phức tạp: nó là kết hợp của di truyền, môi trường, sự giáo dục của cha mẹ và may mắn, những điều này quyết định thành viên trong gia đình sẽ thành công hay tài năng như thế nào. Lý do cuối cùng - may mắn - thường không được đề cập đến tài năng nhưng nó đóng vai trò quan trọng không thể tranh cãi được. Mozart, được nhiều người coi là nhà soạn nhạc vĩ đại nhất mọi thời đại, ông may mắn được sống trong một thời đại khuyến khích việc sáng tác âm nhạc. Ông được nuôi dưỡng bởi điều đó, cha ông là một nhạc sĩ, người đã khuyến khích ông từ bỏ công việc của mình để phát triển khả năng thiên tài của con trai mình, và ông đã học sáng tác âm nhạc với tốc độ đáng sợ - đó là tốc độ của một thiên tài. Bản thân Mozart đơn giản muốn tạo ra âm nhạc tốt nhất từng được viết nhưng không nhất thiết phải tự xem mình là thiên tài - ông có thể viết nhạc siêu phàm theo ý muốn, và thường thích hướng đến lối sống khoái lạc hơn, nơi mà ông ấy có thể tìm thấy cảm hứng hơn là viết nhạc theo trình tự.

Albert Einstein và Bill Gates là hai ví dụ điển hình về những người có tài năng nở rộ nhờ vào khoảng thời gian mà họ sống. Einstein là một đứa trẻ cô đơn, có phần chậm chạp và mắc bệnh tự kỷ nhưng trí thông minh phi thường của ông xuất hiện mà không có tác động rõ ràng nào từ cha mẹ. Điều này có thể một phần do thực tế là vào đầu thế kỷ 20, rất nhiều định luật Newton về vật lý đã được đặt ra, để lại một mảnh đất màu mỡ cho những ý tưởng của ông được phát triển. Bill Gates có thể có tầm nhìn sáng tạo để phát triển Microsoft, nhưng nếu không có thời đại máy tính mới phát triển cùng một lúc, thì ông có thể không bao giờ đạt được vị trí trên thế giới như hiện nay.


Dịch bởi: Tuyen97

bài viết đặc sắc trong tháng 01/2020

Tại sao thầy Ce Phan lại tạo kênh Youtube bằng tiếng Anh?

Thầy Ce Phan được biết đến như là một giáo viên dạy tiếng Anh tại thành phố Hồ Chí Minh trước khi chuyển đến sống tại Nhật Bản vào năm 2018.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục