Bài viết liên quan:

Ở bài phân tích kỳ trước Ce Phan đã giới thiệu tới các bạn 2 loại cú pháp câu mà ông Donald Trump và bà Hillary Clinton thường xuyên sử dụng trong các bài phát biểu để làm nổi bậc những ý tưởng của họ trước công chúng. Ce Phan cũng đã giới thiệu Video và toàn văn (dịch song ngữ Anh-Việt) bài nói chuyện của bà Clinton sau khi biết mình thua cuộc. Bài viết này là một phân tích khác của giáo sư Nguyễn Văn Tuấn (từ nước Úc) về bài nói chuyện của ông Trump sau khi thắng cử tổng thống Hoa Kỳ. Bài viết có tựa đề gốc là: 'Đọc diễn văn của Donald Trump'


Thế là Donald Trump trở thành tổng thống thứ 45 của Mĩ. Đúng là Donald Trump đã viết lại tất cả "rule book" chính trị. Thế là tất cả các giáo sư lừng danh chuyên ngành kinh tế, thống kê, xã hội học, hầu hết các cây bỉnh bút trứ danh đều sai bét (vì họ đều đoán rằng bà Hillary Clinton sẽ thắng). Tôi cũng sai luôn. Đọc bài diễn văn khi biết kết quả đắc cử tôi thấy ông Trump là một con người khác, một người rất lịch lãm và có tri thức đáng nể.

Tôi thử làm một phân tích wordcloud bài nói chuyện của ông Trump (xem hình) thì thấy ông dùng chữ cám ơn (thank you, appreciated) nhiều nhất, và điều này không khó hiểu. Một điểm nhấn khác là chữ amazing, và những chữ mang tinh thần quốc gia (our country, America, our people), kinh tế như job (công ăn việc làm), tính vĩ đại (great), lịch sử (historic), tính tự hào (proud) và hi vọng (hopefully). Nói tóm lại, một bài nói ngắn nhưng "capture" khá đầy đủ cái tinh thần quốc gia và gợi ra hi vọng trong tương lai.

(wordcloud của Gs. Nguyễn Văn Tuấn, chỉnh sửa và minh họa lại bởi Ce Phan)

Tôi trích dịch vài câu đáng chú ý trong bài nói chuyện này. Với kĩ thuật tuyệt vời của Mĩ, ông không cần phải thử microphone và hỏi người ta nghe rõ không; ông đi thẳng vào câu chuyện bằng một câu cám ơn và rất tâm lí khi nói về sự chờ đợi của khán giả và người ủng hộ:

Sorry to keep you waiting. Complicated business.

(Cám ơn. Cám ơn mọi người. Tôi xin lỗi các bạn phải đợi; đây là một công việc phức tạp; phức tạp)

Ông dành những câu rất đẹp cho đối thủ chính trị của mình:

I’ve just received a call from Secretary Clinton. She congratulated us, it’s about us, on our victory and I congratulated her and her family on a very very hard fought campaign. I mean, she fought very hard. Hillary has worked very long and very hard over a long period of time and we owe her a major debt of gratitude for her service to our country. 

(Tôi mới nhận được điện thoại của Ngoại trưởng Clinton. Bà chúc mừng chúng ta -- chúng ta -- về chiến thắng của chúng ta, và tôi chúc mừng bà và gia đình bà trong một cuộc vận động rất rất căng thẳng. Tôi muốn nói rằng bà đã đấu tranh rất mạnh mẽ. Hillary đã làm việc cực nhọc trong một thời gian dài, và chúng ta nợ bà một món nợ lớn về những đóng góp của bà cho đất nước chúng ta.)

Ông hiểu rõ trong tranh cử thì có chia rẽ, nhưng sau tranh cử là thời gian làm lành vết thương:

Now it’s time for America to bind the wounds of division. We have to get together. To all Republicans and Democrats and Independents across this nation, I say it is time for us to come together as one united people. It’s time.

(Bây giờ là thời điểm Mĩ băng bó lại những vết thương chia rẽ; phải cùng nhau chung tay làm việc. Với các bạn thuộc Đảng Cộng hoà và Dân chủ và độc lập xuyên suốt đất nước, tôi muốn nói rằng đây là thời điểm cho chúng ta đến với nhau như là một dân tộc hợp nhất.)

Câu hay nhất là ông hứa sẽ là tổng thống của mọi người:

I pledge to every citizen of our land that I will be President for all Americans and this is so important to me.

(Đây là thời điểm. Tôi cam kết với tất cả công dân của đất nước rằng tôi sẽ là tổng thống của tất cả người Mĩ, và đây là điều quan trọng đối với tôi.)

Câu đẹp khác là dành cho những người không ưa ông:

For those who have chosen not to support me in the past, of which there were a few people, I’m reaching out to you for your guidance and your help so we can work together and unify our great country.

(Với những người không ủng hộ tôi trong quá khứ, có vài người như thế, tôi muốn với tay đến các bạn để được khuyên bảo và giúp đỡ để chúng ta có thể làm việc với nhau và hợp nhất đất nước vĩ đại của chúng ta.)

Và câu cuối cũng rất đáng được trích dẫn:

We’re going to get to work immediately for the American people and we’re going to be doing a job that hopefully you will be so proud of your President. You will be so proud. It’s an honour. It’s been an amazing evening, it’s been an amazing period, and I love this country.

(Chúng ta phải lập tức bắt tay vào việc cho đồng bào Mĩ. Và, chúng ta sẽ làm tốt, và hi vọng rằng các bạn sẽ tự hào về vị tổng thống của các bạn. Các bạn sẽ rất tự hào. Một lần nữa, đây là niềm vinh dự của tôi. Đây là một buổi tối đầy ngạc nhiên. Một thời gian 2 năm trường đầy kinh ngạc. Và, tôi yêu đất nước này.)

So với những câu nói bặm trợn, có khi ngổ ngáo trong lúc tranh cử, lần này ông Trump nói năng tử tế và "có học" hơn nhiều. Những câu nói bặm trợn, đi thẳng vào vấn đề có hiệu quả rất tốt là ai cũng hiểu ông nói gì. Không ưa dân Hồi giáo là nói không ưa, không có mập mờ, không giả bộ tỏ ra trí thức trí thiếc đạo đức giả gì cả. Có lẽ chính vì thế mà ông truyền đạt được cái thông điệp đến công chúng dễ dàng hơn bà Clinton. Sau thời gian đóng kịch trong tranh cử, bây giờ chắc là lúc ông hiện nguyên hình là một chính khách.

 

Tác giả: Nguyễn Văn Tuấn

Biên tập: Ce Phan

Nguồn: tuanvannguyen.blogspot.commirror.co.uk