Tin song ngữ

  1. Tin tức song ngữ Anh-Việt
  2. Chuyên ngành Kỹ thuật
  3. Y tế - Sức khỏe
  4. Sức mạnh phi thường tiềm ẩn trong bộ não

Sức mạnh phi thường tiềm ẩn trong bộ não

Mức trung cấp

Do our brains have extraordinary untapped powers?

In rare cases, brain damage has unlocked prodigious mental abilities in patients. Now researchers are exploring the hidden potential in all of us.

On 13 September, 2002, 31-year-old Jason Padgett, a furniture salesman from Washington, was beaten and mugged by two men after leaving a karaoke bar. He survived the vicious attack, but was left unconscious, and sustained a severe concussion. Soon afterwards, he noticed that his vision changed. He also realised he had developed remarkable mathematical abilities.

Padgett began to see patterns in everything he looked at, and to draw complex geometric figures, grids and fractals. “I see shapes and angles everywhere in real life,” Padgett explained later. “It’s just really beautiful.”

He seemed to understand the mathematical nature of the universe intuitively, despite the fact that, having previously dropped out of university, he had little formal academic training. He decided to return to university to study number theory. 

Padgett’s is a case of acquired savant syndrome, a condition in which brain damage of some kind unlocks prodigious mental abilities. To date, fewer than 100 such cases have been identified; their existence has, however, led some researchers to argue that there is a hidden genius within all of us – and also to look for ways in which this latent potential could be unlocked.

Rain Man

Savant syndrome came into the public eye with Dustin Hoffman’s portrayal of the autistic savant Raymond Babbitt in the 1988 film Rain Man. Researchers believe that at least one in 10 people with autism have some savant capability. Acquired savant syndrome is, however, extremely rare.

“I’ve been keeping track of acquired savant cases that come to my attention, and I’m up to about 70 cases now,” says psychiatrist Darold Treffert, who has been investigating savant syndrome for over 50 years. “That number is based on people who write to me, or doctors who write to me about their patients. Only about 25 of these cases have been documented in the scientific literature so far.”

The causes of acquired savant syndrome vary widely, as do the outcomes. There is, for example, the case of Tony Cicoria, an orthopaedic surgeon from New York, who discovered a passion for playing the piano after being struck by lightning, or that of Tommy McHugh, who began to paint and write poetry after a stroke. Meanwhile, researchers at the University of California in San Francisco have been documenting the emergence of visual creativity and artistic talent in patients with frontotemporal dementia.

“The most common ability to emerge is art, followed by music,” says Treffert, “but I’ve had cases where brain damage makes people suddenly interested in dance, or in Pinball Wizard.”

Treffert explains this in terms of neuroplasticity (how the brain adapts in response to injury and other experiences). “Following an injury to the brain, there’s recruitment of undamaged cortex from elsewhere in the brain, then there’s rewiring to that undamaged area, and a release of dormant potential. It’s a compensatory mechanism involving areas that may have been dormant, or areas that are ‘stolen’ and their function changed.”

Despite the various causes of the brain damage, and the different outcomes of the injuries, brain scans show that most people with acquired savant syndrome have sustained damage towards the front of the left temporal lobe. These observations led Treffert and others to speculate that they might be able to induce savant-like capabilities in people by temporarily inactivating that brain region under experimental conditions.

Allan Snyder, director of the Centre for the Mind at the University of Sydney in Australia, has been testing this idea. In one small study published in 2003, Snyder and his colleagues found that inhibiting this brain region with magnetic pulses led to small improvements in the artistic and proofreading abilities (pdf) of some participants. Their subsequent studies show that the same treatment can induce savant-like number skills (pdf) in volunteers, significantly improving their ability to accurately guess the number of items shown to them on a computer screen, and can also reduce the likelihood of recalling false memories.

According to Snyder, people with savant capabilities have privileged access to sensory information that does not normally reach conscious awareness, due to a lack of inhibition from the left frontal lobe. This could explain why autistic savants often concentrate on the finer details of things rather than seeing the bigger picture, and why brain damage and experimental inhibition of the left temporal lobe might “unlock” savant-like capabilities.

Consequently, Snyder, Treffert, and others believe that we all have latent savant-like capabilities which can be tapped in various ways. 

“I think there’s hidden potential within us all, in varying degrees and types,” says Treffert. “Talent is distributed in all of us in different ways. Some of us are athletic, some of us mathematical; some of us artistic, and others aren’t. Some of us are musical, but some of us are just good, while some of us are exceptional.”

Unlocking potential

Magnetic brain stimulation is just one potential way of unlocking this hidden potential. “Another way is to do it chemically,” Treffert continues. “We know that amphetamines have useful effects on short-term memory, but the problem is that they’re highly addictive. In the same way, psychedelic drugs release all sorts of things – some of them good, some of them not so good.”

Treffert acknowledges that this idea is open to abuse and exploitation. Recent years have seen a significant increase in the use of prescription stimulants such as Ritalin as cognitive enhancers; there has also been a massive growth in do-it-yourself brain stimulation, even though it’s still not clear if such procedures have any effects outside of the lab, or if they carry any long-term risks.

“People are always looking for the fountain of youth in one place or another,” says Treffert. “DIY brain stimulation kits are readily available and you can order them on the internet right now for under $100 (£76), but they’re not very precise.”

“I do believe there’s hidden potential in us all, and I think we might be able to tap into that in some way,” he adds. “But mostly it’s not quite at the genius level. You might find a few geniuses, but we’re not all little Rembrandts or Picassos, so there’s also a risk of false hope, and that is something one has to be wary about.”


Liệu bộ não chúng ta có những sức mạnh phi thường chưa được khai phá không?

Trong một số rất ít trường hợp, tổn thương não bộ giúp giải phóng những khả năng trí óc phi thường. Hiện nay các nhà khoa học đang khám phá những khả năng tiềm ẩn trong mỗi chúng ta.

Vào ngày 13/09/2002, Jason Padgett – một nhân viên bán hàng nội thất ở Washington – bị hai người đàn ông đánh đập và cướp sau khi rời khỏi một quán karaoke. Anh vẫn sống sót sau cuộc tấn công dã man nhưng vẫn bị bất tỉnh và liên tục bị chấn động nghiêm trọng. Ngay sau đó, anh nhận thấy tầm nhìn của anh ấy đã thay đổi. Anh cũng nhận ra rằng khả năng toán học của anh đã được cải thiện rõ rệt.

Padgett bắt đầu xem các mẫu hình ở mọi thứ mà anh nhìn thấy, và vẽ những hình, đồ thị và phân dạng hình học phức tạp. Padgett giải thích “Tôi xem những hình dạng và góc khắp mọi nơi trong cuộc sống. Chúng thực sự rất đẹp.”

Anh ấy dường như hiểu được bản chất toán học của vũ trụ bằng trực giác, mặc dù thực tế là trước đó anh ấy đã bỏ học đại học, vì vậy anh ấy không được đào tạo học thuật chính quy nhiều. Anh quyết định trở lại trường đại học để nghiên cứu về thuyết số học.

Trường hợp của Padgett là một trường hợp của Hội chứng bác học, một tình trạng mà trong đó một số dạng tổn thương não bộ giúp giải phóng những khả năng trí tuệ phi thường. Cho đến nay chỉ có chưa đến 100 trường hợp như vậy được xác định. Sự tồn tại của họ là có thật, tuy nhiên theo một số nhà nghiên cứu thì mỗi chúng ta đều có một thiên tài ẩn giấu bên trong – và cũng để tìm kiếm những cách thức nhằm giải phóng khả năng tiềm ẩn này.

Người trong mưa

Hội chứng bác học được xã hội chú ý sau bộ phim Người trong mưa được công chiếu năm 1988 với vai diễn nhà bác học mắc chứng tự kỷ Raymond Babbitt do diễn viên Dustin Hoffman thủ vai. Các nhà nghiên cứu tin rằng ít nhất một trong mười người mắc bệnh tự kỷ có khả năng trở thành nhà bác học. Tuy nhiên, việc mắc phải Hội chứng bác học là một điều cực kỳ hiếm.

Bác sĩ tâm thần Darold Treffert – người đã và đang nghiên cứu Hội chứng bác học trong hơn 50 năm qua – cho biết “Tôi đang theo dõi các trường hợp mắc Hội chứng bác học mà tôi có thể biết được và hiện nay tôi đang theo dõi đến khoảng 70 trường hợp. Con số này chỉ tính những bệnh nhân viết thư cho tôi hoặc các bệnh nhân được bác sĩ của họ viết thư cho tôi. Cho đến nay chỉ khoảng 25 trong số những trường hợp này được ghi nhận trong tài liệu khoa học.

Những nguyên nhân cũng như tác động của Hội chứng bác học rất đa dạng. Một ví dụ là trường hợp của Tony Cicoria – một bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình ở New York – đã khám phá ra đam mê chơi đàn piano sau khi bị sét đánh, hoặc trường hợp của Tommy McHugh – người bắt đầu vẽ tranh và làm thơ sau một cơn đột quỵ. Đồng thời, các nhà nghiên cứu tại Đại học California ở San Francisco đã và đang ghi nhận sự xuất hiện của óc sang tạo hình ảnh và tài năng nghệ thuật ở những bệnh nhân mắc bệnh Sa sút trí tuệ trán – thái dương.

Bác sĩ Treffect cho biết “Khả năng xuất hiện phổ biến nhất là nghệ thuật, tiếp theo là âm nhạc. Nhưng cũng có những trường hợp mà tổn thương não bộ khiến bệnh nhân đột nhiên đam mê khiêu vũ hoặc trò chơi Bắn bi sắt.”

Bác sĩ Treffert cũng giải thích rằng điều này liên quan đến cơ chế thần kinh mềm dẻo (cách bộ não thay đổi để thích ứng với tổn thương hoặc những trải nghiệm khác). “Sau một chấn thương não, bộ não rà soát những phần vỏ não không bị tổn thương ở mọi nơi trong bộ não, sau đó tái liên kết với những khu vực không bị tổn thương đó và đánh thức những khả năng tiềm tàng. Đó là một cơ speculate chế đền bù liên quan đến những khu vực đang ngủ quên hoặc những khu vực bị “đánh cắp” và sự thay đổi chức năng của chúng.

Mặc dù có đa dạng rất nhiều nguyên nhân và các hậu quả khác nhau của những tổn thương này nhưng siêu âm não cho thấy hầu hết những người bị Hội chứng bác học đã phải chịu những tổn thương ở phía trước của Thùy thái dương trái. Những ghi nhận này giúp bác sĩ Treffect và những người khác suy đoán rằng họ có thể tạo ra những khả năng bác học ở con người bằng cách tạm dừng hoạt động vùng não đó bằng phương pháp thí nghiệm.

Allan Snyder – giám đốc của Trung tâm Trí tuệ tại Đại học Sydney ở Úc đã thử nghiệm ý tưởng này. Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố vào năm 2003, Snyder và các đồng nghiệp của ông nhận thấy rằng bằng cách ức chế vùng não này với các xung từ trường có thể tạo ra những sự cải thiện nhỏ trong khả năng hiệu đính và nghệ thuật ở một số người tham gia. Những nghiên cứu tiếp theo của họ cũng chỉ ra rằng phương pháp tương tự cũng có thể tạo ra một số khả năng giống như nhà bác học ở một số tình nguyện viên, cải thiện rõ rệt khả năng đoán chính xác số thư mục trên một màn hình máy tính, và cũng có thể giảm xác suất nhớ lại những kỷ niệm không vui.

Theo ông Snyder, những người khả năng bác học có đặc quyền sử dụng thong tin cảm giác – điều thường không được nhận thức rõ do thiếu sự ức chế ở Thùy trán trái. Điều này có thể giải thích tại sao các nhà bác học mắc chứng tự kỷ thường có khả năng tập trung vào chi tiết tốt hơn là nhìn bức tranh tổng thể, và lý do tại sao tổn thương não bộ và ức chế thí nghiệm Thùy thái dương trái có thể “giải phóng” những khả năng giống như nhà bác học.

Do đó, Snyder, Treffert và những người khác tin rằng tất cả chúng ta đều có những khả năng bác học tiềm ẩn mà chúng có thể được tìm ra bằng nhiều cách khác nhau.

Treffert nhận định “Tôi nghĩ rằng có những khả năng tiềm ẩn trong tất cả chúng ta, ở ở nhiều mức độ và lĩnh vực khác nhau. Tài năng được phân chia cho tất cả chúng ta theo nhiều cách khác nhau. Một người trong chúng ta là lĩnh vực thể thao, vài người khác là khả năng toán học, một số là nghệ thuật và số khác thì không có. Một số người có khả năng trong lĩnh vực âm nhạc, nhưng có những người chỉ là có khả năng tốt trong khi vài người khác có tài năng đặc biệt.”

Khai phá tiềm năng

Treffert tiếp tục cho biết “Kích thích não bằng xung từ tính chỉ là một cách có thể giải phóng những khả năng tiềm ẩn này. Chúng ta vẫn có một cách khác để thực hiện điều này là bằng phương pháp hóa học. Chúng ta đều biết rằng chất kích thích Amphetamine có tác động tốt đến trí nhớ ngắn hạn, nhưng vấn đề là chất kích thích này rất dễ gây nghiện. Tương tự như vậy, thuốc tạo ảo giác cũng có nhiều công dụng khác nhau, một số công dụng có tác động tích cực trong khi một số khác thì không.”

Treffert thừa nhận rằng ý tưởng này có thể dẫn đến tình trạng lạm dụng hoặc sử dụng thuốc quá mức. Những năm gần đây cho thấy một sự gia tăng đáng kể trong việc sử dụng đơn thuốc kích thích như chất Ritalin để gia tăng nhận thức. Cũng có sự gia tăng lớn trong việc tự kích thích não bộ, mặc dù phương pháp này vẫn chưa được xác định chắc chắn rằng liệu nó có tác dụng phụ hoặc rủi ro lâu dài hay không.

Treffert nói “Con người luôn luôn tìm kiếm Suối nguồn tươi trẻ dù ở nơi này hay nơi khác. Bộ dụng cụ tự kích thích não bộ luôn có sẵn và bạn có thể đặt chúng trên mạng Internet ngay bây giờ với giá chưa đến 100 đô la, nhưng chúng không hẳn là một giải pháp đúng đắn.”

Ông nói thêm “Tôi tin rằng có những khả năng tiềm ẩn bên trong mỗi chúng ta, và tôi nghĩ rằng chúng ta có thể khai phá chúng bằng một cách nào đó. Nhưng hầu hết chúng không đạt đến mức khả năng thiên tài. Bạn có thể tìm thấy một vài thiên tài nhưng không phải tất cả chúng ta đều là Rembrandts hay Picassos, vì vậy có nguy cơ bạn đặt niềm tin sai chỗ, và đó là điều chúng ta cần phải cảnh giác.”


Dịch bởi: phamthiminhthu

bài viết đặc sắc trong tháng 07/2019

IELTS Reader - Ứng dụng thực hành đọc trong 1 phút 

IELTS Reader được biên soạn theo hướng thực hành chuyên biệt cho từng loại câu hỏi và phù hợp cho cả 2 nhóm thí sinh khi đăng ký vào chương trình IELTS: Học thuật (Academic) và Phổ thông (General). 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục