Tin song ngữ

  1. Tin tức song ngữ Anh-Việt
  2. Thời sự
  3. Xã hội
  4. Vỉa hè là nơi mưu sinh của những người bán hàng rong ở các thành phố lớn ở Việt Nam

Vỉa hè là nơi mưu sinh của những người bán hàng rong ở các thành phố lớn ở Việt Nam

Mức trung cấp

To street vendors in Vietnam’s biggest cities, sidewalk is a lifeline

With no jobs in the country, vendors say Hanoi and Saigon’s sidewalk cleanup campaigns won’t drive them away.

A new day starts at 2:30 a.m. for Hiep and her four housemates who rent a small apartment tucked away down a Saigon alley.

They need to make tofu pudding in time for 6 a.m., when they loads pots full of the hot dessert onto their bicycles and off they go to the inner city to find customers.

At the same time, around 1,800 kilometers (1,100 miles) north, Quyen loads duck embryos and chicken eggs onto the back of a motorbike and travels from the outskirts of Hanoi to the Old Quarter in the downtown district of Hoan Kiem.

Everyday, tens of thousands of vendors leave their rented apartments in big cities for busy streets to pay off debts and keep their families in the countryside afloat.

They are the faces behind telling statistics that have been troubling policymakers for years: migrants and unofficial workers.

Official government data from 2015 showed that migrants aged between 15 and 59 made up 17.3 percent of the country’s population of 90 million. The majority of them work in the unofficial sector, which means they have no contracts or insurance, and pay no taxes. This sector is believed to make up 20 percent of the country’s gross domestic product.

Over the past year, Hanoi and Ho Chi Minh City have been taking drastic actions to reclaim the sidewalks for their original purpose by removing shops, vehicles and last but not least, street vendors.

But as long as street vending remains the only viable livelihood for these unofficial migrants, the policy is bound to fail from the start.

Forced out of home

Quyen, the egg vendor, and her husband locked up their house in Hung Yen, a neighboring province of Hanoi, abandoned their field of 2,880 square meters (31,000 square feet), and left their two children with relatives.

Quyen sits by her baskets of duck embryos and chicken eggs in the Old Quarter in Hanoi. Photo by VnExpress/Cuong Do Manh

Her husband works as a xe om driver in Hanoi, while Quyen sells eggs on every corner she can in the capital city’s Old Quarter.

“Everybody has left their hometowns for a more stable source of income in the city. The small paddy field back home didn't earn us enough to raise our children. We had no choice but to leave home,” she said.

There are two types of workers in Hung Yen, according to Quyen. Half go to vocational schools to find work in industrial parks and the other half move to Hanoi to become street vendors.

Quyen’s observation may be puzzling at first for a country where agricultural workers made up 40.3 percent of the labor force in 2017, above those working in industrial (24.7 percent) and service (34 percent) sectors.

The things is, while the number of unemployed people in rural areas is only half of that in urban areas, the number of those who “lack jobs” in the countryside, meaning people who have too much free time after working in the fields, is three times higher than in the cities.

A survey conducted by the General Statistics Office revealed that up to 2.12 percent of people of working age in rural areas are “lacking jobs,” compared to the rate of only 0.73 percent in cities.

And that was calculated using Vietnamese criteria.

According to the International Labor Organization, Vietnam has only mentioned the unoccupied time people in rural areas have, and has failed to take into account their low incomes.

There is no official data on the number of people of working age in rural areas who have jobs that don’t pay enough to support their families even though they have the time and will to earn more.

That’s Hiep, the tofu vendor in Saigon, and her husband Duoc’s life in a nutshell.

In the past 20 years, Hiep and Duoc tried to leave the sidewalk four times, only to go back again to the city.

“It’s our home, we have to stay here, where else should we be?” Hiep used to say about their house in central Vietnam, followed by yet another failed attempt to turn life around that would see them back on Saigon’s streets.

They've tried “everything,” from farming, raising chickens, buffalo, cows, to opening a grocery store at home, but each venture left them with more debt.

In Saigon, they once opened a printing shop and tried their luck with a restaurant, even menial jobs, but that wasn’t enough.

“If we got stuck with our house, garden and field, we would only have been able to earn enough to feed our five children, but we wouldn't have been able to send them to school,” she said standing by her mobile tofu stand.

Now Duoc stays at home with their children and does odd jobs, from weeding watermelon and peanut fields, to climbing up areca palms for the nuts, chopping wood, harvesting rice, building houses, slaughtering pigs and helping with funeral and wedding services.

The story of Nhung, another vendor in Saigon, is starkly similar. Asked why she holds on to the city's streets, Nhung said: “I tried other ways of making a living, but they all failed.”

Now at the age of 51, Nhung’s husband can only stay home to look after their two boys and the paddy field because of his low blood pressure that makes him physically weak.

Alone in the city, Nhung has to send home every spare dong she earns from running her little mobile shop in Saigon.

Sidewalk: the one and only chance

A report on Vietnam’s development by the World Bank in 2016 revealed that the nation was witnessing a strong migration trend from rural to urban areas.

Up to 20 percent of households in rural areas surveyed said at least one member in their family had left home for the city. Among them, 47 percent went to Hanoi and Saigon, the rest went abroad or other cities, with only one purpose: finding a stable source of income.

Given all the ups and downs they had faced after all those years, the sidewalk cleanup campaign is the single most important policy that concerns the likes of Hiep, Quyen and Nhung.

“Aside from our paddy fields, there’s only one option: Saigon,” Nhung said.

“I cannot tell when I will be able to leave the city and get back home. Now I just keep working like this. If the police ask me to leave the sidewalk, then I'll leave and wait until they are not around to get back,” said Quyen who is battling not just the police but also increased competition and pain in her joints to sell eggs in Hanoi.

With street vendors saying they will stick to the sidewalks no matter what, the top-down decision to deal with the crammed big cities is destroying the migrants’ livelihood without getting to the root of the problem.

The question on how to invest in rural areas has been lingering unanswered for decades. In a report in 2013, Professor Vuong Dinh Hue, the then head of the Central Economic Committee, said the country only met 55-60 percent of the required investment for the countryside.

For now, returning to their hometowns remains just a dream for Quyen, Hiep and Nhung as rural job opportunities continue to slide. Annual labor productivity growth in agriculture dropped from 5.7 percent in 1991-1995 to only 3.51 percent in 2006-2010, government data showed.

Hiep, the tofu vendor in Saigon. Photo by VnExpress/Thanh Nguyen

Come night, in the rented place in Saigon, Hiep the tofu vendor often dreams about the big tamarind tree planted by her mother-in-law back home. Its wide canopy covers a tile-roofed house, where her husband and three kids live.

Whenever she calls her children, the first thing she hears from the other side of the line is: “When will you be back?”

Source: vnexpress


Đối với những người bán hàng rong ở các thành phố lớn ở Việt Nam, vỉa hè là nơi mưu sinh

Không có việc làm, những người bán hàng rong nói rằng các chiến dịch dọn dẹp vỉa hè ở Hà Nội và Sài Gòn sẽ không thể đuổi họ đi được.

Một ngày mới bắt đầu lúc 2:30 sáng, đó là câu chuyện của cô Hiệp và bốn người cùng thuê một căn phòng nhỏ ẩn trong con hẻm ở Sài Gòn.

Họ phải làm đậu hũ cho kịp 6 giờ sáng, họ khuân nồi đậu hũ nóng lên chiếc xe đạp và đạp vào trong thành phố để tìm kiếm khách.

Cùng lúc đó, khoảng 1.800 km (1.100 dặm) về phía bắc, cô Quyền chở phôi vịt và trứng gà ở sau chiếc xe máy và đi từ vùng ngoại ô của Hà Nội đến khu phố cổ trung tâm thành phố ở quận Hoàn Kiếm.

Hàng ngày, hàng chục ngàn người bán hàng rong ra khỏi nhà trọ ở những thành phố lớn để lo buôn bán trên các nẻo đường với mong muốn trả hết nợ và nuôi gia đình sống ở quê.

Họ là những gương mặt xuất hiện trong những thống kê gây khó khăn cho các nhà hoạch định chính sách trong nhiều năm qua: những người di trú và người lao động không chính thức.

Dữ liệu chính thức của chính phủ từ năm 2015 cho thấy rằng những người di trú ở độ tuổi 15-59 chiếm 17,3% dân số của đất nước là 90 triệu người. Đa số họ làm những việc không chính thức, có nghĩa là họ không có hợp đồng hoặc bảo hiểm, và không phải trả thuế. Công việc này được cho là chiếm 20% tổng sản phẩm quốc nội.

Trong năm qua, Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh đã có những hành động quyết liệt để giành lại vỉa hè theo mục đích ban đầu bằng cách di dời các cửa hàng, phương tiện và cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng đó là những người bán hàng rong.

Nhưng miễn việc bán hàng rong vẫn là kế sinh nhai duy nhất đối với những người di trú không chính thức này thì chính sách này chắc chắn sẽ thất bại ngay từ đầu.

Buộc phải xa nhà

Cô Quyên là người bán trứng, cô và chồng phải bỏ lại nhà cửa ở Hưng Yên, một tỉnh lân cận Hà Nội, bỏ hoang ruộng đất với diện tích 2.880 mét vuông và để lại hai đứa con cùng với họ hàng.

Cô Quyên ngồi cạnh giỏ phôi vịt và trứng gà trong khu phố cổ ở Hà Nội. Ảnh của VnExpress / Cường Đỗ Mạnh

Chồng cô làm nghề lái xe ôm ở Hà Nội, trong khi cô Quyên bán trứng trên mọi ngóc ngách mà cô có thể đến ở Khu Phố Cổ của thủ đô.

“Mọi người đã rời quê hương của mình để tìm nguồn thu nhập ổn định hơn trong thành phố. Đồng lúa nhỏ ở nhà không đủ tiền để nuôi dạy con cái chúng tôi. Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rời khỏi nhà, ”cô nói.

Theo cô Quyên, có hai loại công nhân ở Hưng Yên. Một nửa đi học nghề để tìm việc làm trong các khu công nghiệp và nửa khác chuyển đến Hà Nội làm người bán hàng rong.

Sự quan sát của Quyên lúc đầu có thể gây hoang mang cho đất nước nơi mà lao động nông nghiệp chiếm 40,3% lực lượng lao động trong năm 2017, cao hơn những người làm việc trong các ngành công nghiệp (24,7%) và dịch vụ (34%).

Vấn đề là, trong khi số người thất nghiệp ở nông thôn chỉ bằng một nửa số người ở thành thị, số người “thiếu việc làm” ở nông thôn, nghĩa là những người đó có quá nhiều thời gian rảnh rỗi sau khi làm việc trên đồng ruộng, thì cao hơn ba lần so với các thành phố.

Một cuộc khảo sát do Tổng cục Thống kê tiến hành cho thấy có tới 2,12% số người trong độ tuổi lao động ở nông thôn đang “thiếu việc làm” so với tỷ lệ chỉ 0,73% ở các thành phố.

Và điều đó đã được tính toán bằng các tiêu chuẩn của người Việt Nam.

Theo Tổ chức Lao động Quốc tế, Việt Nam chỉ đề cập đến những người có thời gian nhàn rỗi ở nông thôn mà không tính đến thu nhập thấp của họ.

Không có số liệu chính thức về số người trong độ tuổi lao động ở các vùng nông thôn, những người có việc làm nhưng không trang trải đủ cho gia đình mặc dù họ có thời gian và có khả năng kiếm được nhiều tiền hơn.

Đó là bà Hiệp, bán đậu hũ ở Sài Gòn, sống cùng với ông Được- chồng bà trong một căn nhà nhỏ xíu.

Trong 20 năm qua, bà Hiệp và ông Được đã vất vả rời vỉa hè bốn lần, chỉ để quay trở lại thành phố.

“Đó là nhà của chúng tôi, chúng tôi phải ở đây, chúng tôi còn biết đi đâu nữa?” bà Hiệp đã từng nói về ngôi nhà của họ ở miền trung, tiếp theo đó là sự nổ lực nhưng không thể thay đổi cuộc sống khi nhìn thấy họ trở lại trên các nẻo đường Sài Gòn.

Họ đã thử "mọi việc", từ làm nông, nuôi gà, trâu, bò, đến mở một cửa hàng tạp hóa ở nhà, nhưng mỗi lần họ làm đều khiến họ nợ nhiều hơn.

Ở Sài Gòn, họ đã từng mở một cửa hàng in ấn và thử vận ​​may khi làm ở một nhà hàng, thậm chí cả việc làm người giúp việc, nhưng tất cả công việc đó đều không đủ sống.

"Nếu chúng tôi cứ bận bịu với nhà cửa, vườn và đồng áng, chúng tôi chỉ có thể kiếm đủ tiền để nuôi 5 đứa con, mà không thể cho chúng đến trường," cô nói khi đang đứng bên xe đậu hũ di động.

Bây giờ ông Được ở nhà với các con và làm những công việc lặt vặt, từ làm cỏ cho đồng dưa hấu và đậu phộng, leo lên cây cau để lấy hạt, chặt củi, thu hoạch lúa, xây nhà, giết mổ lợn và giúp phục vụ đám tang và đám cưới.

Câu chuyện của bà Nhung, một người bán hàng rong khác ở Sài Gòn, cũng hoàn toàn giống như vậy. Khi được hỏi lý do tại sao bà ấy vẫn tiếp tục bán trên đường phố của thành phố thì bà Nhung nói: "Tôi đã thử nhiều cách để kiếm sống, nhưng tất cả đều thất bại."

Bây giờ ở tuổi 51, chồng của bà Nhung chỉ có thể ở nhà để chăm sóc hai đứa con trai và ruộng lúa do chồng bà bị huyết áp thấp nên sức khỏe cũng yếu.

Một mình ở thành phố, bà Nhung phải gửi về nhà mọi khoản tiền tích cóp được từ việc buôn bán ở một cửa hàng điện thoại di động nhỏ ở Sài Gòn.

Vỉa hè: đó là cơ hội duy nhất

Một báo cáo về sự phát triển của Việt Nam của Ngân hàng Thế giới trong năm 2016 cho thấy rằng nước ta đang chứng kiến ​​một xu hướng di cư mạnh mẽ từ nông thôn đến thành thị.

Tới 20% số hộ gia đình ở khu vực nông thôn được khảo sát cho biết ít nhất có một thành viên trong gia đình họ đã rời khỏi nhà đến thành phố. Trong số đó, 47% đến Hà Nội và Sài Gòn, phần còn lại đi ra nước ngoài hoặc các thành phố khác, chỉ với một mục đích là tìm nguồn thu nhập ổn định.

Với tất cả những thăng trầm mà họ đã phải đối mặt sau tất cả những năm đó thì chiến dịch dọn dẹp vỉa hè là chính sách duy nhất quan trọng nhất mà những người như bà Hiệp, cô Quyên và bà Nhung lo lắng.

"Ngoài những cánh đồng lúa của chúng tôi, thì chỉ còn một lựa chọn đó là: Sài Gòn," bà Nhung nói.

“Tôi không thể nói khi nào tôi có thể rời khỏi thành phố và về nhà. Bây giờ tôi chỉ tiếp tục làm việc như thế này. Nếu công an yêu cầu tôi rời khỏi vỉa hè, thì tôi sẽ rời đi và chờ cho đến khi họ không có mặt thì chúng tôi sẽ quay trở lại ”, cô Quyên, người đang đối đầu không chỉ với công an mà còn có sự cạnh tranh ngày càng tăng và cả cơn đau trong khớp xương để cố gắng bán trứng ở Hà Nội. .

Những người bán hàng rong nói rằng họ sẽ gắn bó với vỉa hè bất kể điều gì, quyết định từ trên đưa xuống nhằm xử lý các thành phố lớn đông đúc đang triệt phá kế sinh nhai của những người di trú mà không nắm được thực chất của vấn đề.

Câu hỏi về cách đầu tư vào khu vực nông thôn đã kéo dài nhưng vẫn chưa được trả lời trong nhiều thập kỷ. Trong một báo cáo năm 2013, Giáo sư Vương Đình Huệ, sau đó là người đứng đầu Ủy ban Kinh tế Trung ương, cho biết nước ta chỉ đáp ứng được 55-60% các khoản đầu tư cần thiết cho vùng nông thôn.

Cho đến bây giờ, việc trở về quê hương vẫn chỉ là một giấc mơ đối với cô Quyên, bà Hiệp và Nhung khi cơ hội việc làm nông thôn tiếp tục bị bỏ qua. Tăng trưởng năng suất lao động hàng năm trong nông nghiệp giảm từ 5,7% trong năm 1991-1995 xuống chỉ còn 3,51% trong năm 2006-2010, theo nguồn dữ liệu của chính phủ.

Bà Hiệp, người bán đậu hũ ở Sài Gòn. Ảnh: VnExpress / Thanh Nguyen

Đêm về, ở căn nhà trọ Sài Gòn, bà Hiệp bán đậu hũ thường mơ về cây me lớn được mẹ chồng trồng sau nhà. Mơ về mái che phủ ngôi nhà mái ngói, nơi chồng và ba đứa con bà đang sinh sống.

Bất cứ khi nào bà ấy gọi cho con mình thì điều đầu tiên bà nghe từ phía đầu phía đầu dây bên kia là:" Khi nào mẹ về?"


Dịch bởi: thuyloan95

bài viết đặc sắc trong tháng 02/2019

IELTS Reader - Ứng dụng thực hành đọc trong 1 phút 

IELTS Reader được biên soạn theo hướng thực hành chuyên biệt cho từng loại câu hỏi và phù hợp cho cả 2 nhóm thí sinh khi đăng ký vào chương trình IELTS: Học thuật (Academic) và Phổ thông (General). 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục