Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh cho hướng dẫn viên

Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh cho hướng dẫn viên
Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh cho hướng dẫn viên

Với nhiều hướng dẫn viên, giao tiếp tiếng Anh thường không phải rào cản lớn nhất. Hỏi đường, gọi món hay trò chuyện đời thường thì hầu như ai cũng xoay xở được. Thế nhưng khi bắt đầu thuyết minh về một ngôi chùa cổ hay con phố có lịch sử lâu đời, nhiều bạn bỗng khựng lại. Vốn từ về kiến trúc, tôn giáo và lịch sử chưa sẵn trong đầu. Chúng tôi gặp tình trạng này khá thường xuyên, và đây là một khoảng trống rất thật trong nghề.

Hướng dẫn viên giỏi giao tiếp nhưng vẫn lúng túng khi thuyết minh

Hướng dẫn viên giỏi giao tiếp nhưng vẫn lúng túng khi thuyết minh
Hướng dẫn viên giỏi giao tiếp nhưng vẫn lúng túng khi thuyết minh

Một hướng dẫn viên mà đội ngũ chúng tôi từng làm việc cùng kể lại tình huống khá điển hình. Đoàn khách hỏi vì sao mái đình lại cong lên ở hai đầu. Bạn ấy trả lời rất trôi chảy bằng tiếng Việt. Nhưng khi chuyển sang tiếng Anh, câu chữ rời rạc và thiếu mạch lạc. Khách vẫn hiểu được phần nào. Tuy vậy, sức cuốn hút của câu chuyện đã giảm đi đáng kể.

Tình huống này lặp lại ở nhiều điểm đến khác nhau. Có bạn chọn cách nói lướt qua những chi tiết khó để khỏi vấp, dù chính những chi tiết ấy lại là thứ khách quốc tế thích nghe nhất. Càng giải thích kỹ về lịch sử hay phong tục, khách càng tò mò và đặt thêm câu hỏi. Bỏ qua phần này đồng nghĩa với việc bỏ lỡ cơ hội làm cho tour trở nên đáng nhớ.

Thuyết minh nhạt vì thiếu vốn từ về lịch sử và văn hoá

Khi đồng hành cùng chuyến khám phá Sài Gòn cùng hướng dẫn viên nói tiếng Anh, chúng tôi nhận ra điều này rất rõ. Phần được khách khen nhiều nhất không phải danh sách ngày tháng khô khan. Đó là những đoạn kể chuyện có chiều sâu về con người và nếp sống nơi đó. Vốn từ về văn hoá và phong tục chính là thứ tạo nên khác biệt ấy.

Thiếu vốn từ này, hướng dẫn viên vẫn có thể hoàn thành tour. Nhưng phần thuyết minh sẽ nhạt đi rõ rệt. Đó cũng là lý do nhiều bạn giao tiếp đời thường rất tốt vẫn cần bổ sung tiếng Anh chuyên ngành cho công việc.

Vì sao tiếng Anh giao tiếp thông thường chưa đủ cho nghề hướng dẫn viên

Vì sao tiếng Anh giao tiếp thông thường chưa đủ cho nghề hướng dẫn viên
Vì sao tiếng Anh giao tiếp thông thường chưa đủ cho nghề hướng dẫn viên

Nhiều người cho rằng nói được tiếng Anh là đủ để làm nghề. Thực tế, công việc này đòi hỏi nhiều hơn thế. Giới thiệu một điểm đến không chỉ là mô tả cảnh vật trước mắt. Bạn cần nắm vốn từ về kiến trúc, lịch sử, tôn giáo và phong tục địa phương. Lớp từ vựng này hầu như không xuất hiện trong giao tiếp hằng ngày.

Có thể so sánh với người học từ vựng tiếng Anh về chủ đề giáo dục. Một người giao tiếp rất lưu loát vẫn có thể bí từ khi trình bày vấn đề trước đối tác nước ngoài. Hướng dẫn viên cũng vậy. Mỗi nghề có một kho thuật ngữ riêng, và phải học thêm mới đủ dùng.

Khách quốc tế, đặc biệt đến từ châu Âu và Bắc Mỹ, thường đánh giá cao sự chuyên nghiệp trong cách diễn đạt. Họ muốn hiểu, và cũng muốn cảm nhận nền tảng kiến thức của người thuyết minh. Một người nói rành mạch, dùng đúng thuật ngữ sẽ được đánh giá khác hẳn người chỉ nói cho xong chuyện. Sự khác biệt này ảnh hưởng đến đánh giá tour, tiền tip, và thậm chí việc khách có quay lại tìm đúng người cũ hay không.

Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh giúp nâng cao nghiệp vụ

Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh giúp nâng cao nghiệp vụ
Kiến thức giáo dục, IELTS và học tiếng Anh giúp nâng cao nghiệp vụ

Tin vui là khoảng trống này hoàn toàn có thể lấp đầy. Bạn không cần học lại từ đầu, cũng không cần một khoá học kéo dài cả năm. Chỉ cần học đúng hướng, đúng vào phần còn thiếu.

Học từ vựng theo từng điểm đến, tránh học dàn trải

Chúng tôi khuyên hướng dẫn viên nên chọn từ vựng theo những điểm đến mình thường dẫn khách tới. Nếu hay đưa khách dạo khu phố cổ, hãy tập trung vào kiến trúc và nghề thủ công truyền thống. Nếu thường đưa khách vào bảo tàng, hãy học từ về hiện vật, niên đại và chất liệu. Cách này tiết kiệm thời gian hơn nhiều so với học tiếng Anh tổng quát.

Từ vựng thường rơi vào vài nhóm quen thuộc. Nhóm kiến trúc gồm mái ngói, cột gỗ và hoa văn chạm khắc. Nhóm ẩm thực gồm nguyên liệu, cách chế biến và tên món theo vùng miền. Nhóm lễ hội gồm nghi thức, trang phục và ý nghĩa ngày lễ. Khi nắm chắc ba nhóm này, bạn sẽ tự tin hơn hẳn khi thuyết minh.

Một cách đội ngũ chúng tôi thấy hiệu quả là mỗi tuần chọn một điểm đến, liệt kê 15 đến 20 từ khoá liên quan, rồi tập diễn đạt lại bằng câu của chính mình. Không nên học thuộc lòng nguyên đoạn văn mẫu. Học thuộc chỉ giúp qua bài kiểm tra, chứ không giúp bạn nói tự nhiên khi khách hỏi thêm.

Luyện IELTS Speaking để nói mạch lạc trước khách

Nhiều người bất ngờ khi biết luyện thi IELTS lại có ích cho nghề hướng dẫn viên. Phần IELTS Speaking Part 2 rèn đúng kỹ năng bạn cần: nói liền mạch về một chủ đề trong khoảng hai phút, có mở đầu, thân bài và kết thúc. Khuôn mẫu này khá giống một đoạn thuyết minh tại điểm đến.

Nếu muốn học bài bản hơn, bạn có thể tham khảo hướng dẫn học IELTS từ đầu. Không phải ai cũng cần đạt điểm cao, nhưng phương pháp luyện Speaking thì hướng dẫn viên nào cũng nên thử ít nhất một lần.

Lời khuyên để nâng cao tiếng Anh chuyên ngành

Lời khuyên để nâng cao tiếng Anh chuyên ngành
Lời khuyên để nâng cao tiếng Anh chuyên ngành

Sau nhiều năm quan sát các bạn hướng dẫn viên tự học, chúng tôi rút ra một điều: học chuyên ngành không quá khó, khó nhất là duy trì đều đặn. Dưới đây là hai cách đơn giản mà chúng tôi thấy có tác dụng rõ rệt.

  • Ghi âm lại phần thuyết minh của mình, rồi nghe lại để tự phát hiện lỗi phát âm và cách dùng từ chưa hợp lý.
  • Quan sát cách những hướng dẫn viên kỳ cựu xử lý các câu hỏi khó hoặc bất ngờ từ khách.

Ghi âm nghe có vẻ đơn giản, nhưng ít người kiên trì làm đều đặn. Đội ngũ chúng tôi từng thử với một nhóm hướng dẫn viên mới vào nghề. Sau một tháng ghi âm, phần lớn nhận ra mình hay lặp từ và thường nói câu quá dài. Chỉ cần nhận ra lỗi đã là một bước tiến lớn.

Học hỏi từ người đi trước cũng quan trọng không kém. Mỗi hướng dẫn viên có kinh nghiệm đều có cách riêng để trả lời những tình huống khó xử. Chúng tôi từng nghe một câu hỏi khá hóc búa: vì sao tượng Phật ở mỗi vùng lại có nét mặt khác nhau? Người hướng dẫn kỳ cựu trả lời ngắn gọn về ảnh hưởng của vùng miền lên nghệ thuật điêu khắc. Khách gật gù và hỏi thêm. Đó chính là lúc vốn từ chuyên ngành phát huy tác dụng rõ nhất.

Hãy thử ngồi nghe họ thuyết minh vài lần và ghi lại cách họ xử lý câu hỏi khó. Đây là cách học nhanh mà không tốn học phí. Suy cho cùng, tiếng Anh chuyên ngành chỉ thực sự vững khi được luyện qua thực tế mỗi ngày. Và khi đã quen tay, bạn có thể tham khảo thêm cách luyện nghe tiếng Anh qua podcast du lịch để chuẩn bị cho những tour mới.