Kinh Nghiệm Phượt Hà Giang Bằng Xe Máy Tự Lái Xe Số

Kinh Nghiệm Phượt Hà Giang Bằng Xe Máy: Tự Lái Xe Số Có Ổn Không, Cần Chuẩn Bị Gì

Câu hỏi bên mình nhận nhiều nhất khi khách tìm hiểu kinh nghiệm phượt Hà Giang bằng xe máy là tự cầm lái xe số có ổn không. Hay vẫn nên thuê tài xế dẫn đoàn mới an tâm? Trả lời thẳng: ổn, nhưng có điều kiện. Nếu bạn đã đi xe số tối thiểu một đến hai năm, tay lái quen việc vào cua, đổ dốc, xử lý xe khi đường trơn, thì hoàn toàn tự tin tự lái được. Ngược lại, người mới cầm xe máy vài tháng, hoặc chưa từng đi đèo dốc dài quá vài km, bên mình khuyên nên đi theo nhóm có người dày dạn kinh nghiệm, hoặc ít nhất đi cùng đoàn ba, bốn xe để hỗ trợ nhau khi có sự cố.

Bên mình từng đón một nhóm bạn trẻ ở Hà Nội, cả năm người đều đi xe số hàng ngày trong phố nhưng chưa ai đổ đèo dài quá 5km. Nhóm quyết tự lái, không thuê ai dẫn đường. Ngày đầu qua đèo Bắc Sum, cả nhóm phải dừng nghỉ ba lần vì mỏi cổ tay, dù quãng đường chưa tới 30km. Đó là lý do bên mình luôn nhấn mạnh: quen xe số trong phố không giống quen đổ đèo liên tục nhiều giờ.

Về giấy tờ, đây là phần nhiều bạn trẻ hay bỏ qua rồi tiếc. Xe số phổ thông dưới 175cc, tức các dòng Wave, Sirius, Blade quen thuộc, chỉ cần bằng lái hạng A1. Xe trên 175cc thì phải có bằng A2. Đăng ký xe, hay còn gọi là cà vẹt, và bảo hiểm xe máy bắt buộc cũng nên mang theo, bản gốc hoặc ảnh chụp thật rõ. Công an giao thông ở khu vực Đồng Văn, Mèo Vạc kiểm tra khá thường xuyên vào mùa cao điểm, nhất là dịp hoa tam giác mạch cuối năm.

Khác biệt lớn nhất giữa tự lái xe số và thuê easy rider, tức thuê người bản địa lái xe chở mình còn mình chỉ ngồi sau, nằm ở mức độ chủ động. Tự lái, bạn quyết định giờ xuất phát, tốc độ, điểm dừng chụp ảnh, thậm chí đổi lịch trình giữa đường nếu thấy cảnh đẹp. Đổi lại, toàn bộ trách nhiệm tay lái trên những đoạn đèo hiểm trở nằm ở chính bạn, không có ai đỡ hộ nếu tay lái non mà gặp cua gấp trên đèo cao.

Chuẩn bị xe và trang bị trước khi tự cầm lái cung đường đèo

Chọn xe cũng là một việc nhỏ mà không phải ai lần đầu đi Hà Giang cũng để ý kỹ. Ba dòng xe số bên mình thấy dân phượt dùng nhiều nhất là Honda Wave, Yamaha Sirius và Honda Blade. Xe không cần mạnh hay sang; cái dân phượt cần là máy bền, ít hỏng vặt, và dễ tìm phụ tùng dọc đường. Hầu như tiệm sửa xe nào ở Quản Bạ, Yên Minh, Đồng Văn cũng có sẵn phụ tùng thay ngay cho các dòng xe này. Đi xe lạ, xe phân khối lớn mà hỏng giữa đèo, có khi phải đợi cả ngày mới có người mang phụ tùng lên.

Nếu không mang xe nhà, bạn có thể thuê xe ngay tại thành phố Hà Giang. Giá phổ biến dao động 200.000 đến 350.000 đồng một ngày, tùy đời xe và tình trạng máy. Xe càng mới, càng ít trầy xước thì giá thuê nhích lên, nhưng đổi lại an tâm hơn về phanh và lốp, hai bộ phận quyết định sự sống còn khi xuống đèo dài. Vào mùa cao điểm hoa tam giác mạch, khoảng tháng 10 và 11, hoặc dịp Tết, xe cho thuê ở Hà Giang thường hết sớm. Nhiều cửa hàng cho thuê xe, homestay dọc tuyến vòng cung giờ cũng đầu tư thiết kế website thương mại điện tử để khách đặt xe, đặt phòng trước cả tuần, tránh cảnh lên tới nơi mới đi hỏi từng quán mà không còn xe.

Trước khi rời thành phố, bên mình luôn nhắc khách kiểm tra kỹ bốn thứ. Phanh: bóp thử cả phanh trước và sau, cảm nhận độ ăn của má phanh. Lốp: xem còn gai không, có chỗ phồng rộp nào không. Còi và đèn: đường đèo nhiều đoạn cụt tầm nhìn, còi nhiều lúc là thứ cứu mạng. Gương chiếu hậu: chỉnh đúng góc trước khi chạy, không chỉnh giữa đường. Mang theo một bộ vá xe mini và bơm tay cũng không dư thừa đâu, vì đoạn từ Mèo Vạc qua Du Già có những khúc đường vắng, cả chục cây số không thấy tiệm sửa xe nào.

Về trang bị cá nhân, đây là phần nhiều người đi lần đầu xem nhẹ rồi phải hối hận giữa đường:

• Mũ bảo hiểm fullface, loại che kín cả phần cằm, giảm chấn thương mặt nếu ngã, khác hẳn mũ nửa đầu chỉ che phần trên
• Áo mưa bộ, quần và áo tách riêng, thay vì áo mưa cánh dơi vì gió trên đèo mạnh, áo cánh dơi dễ bay phồng gây mất lái
• Găng tay và giày kín mũi, vừa giữ tay chân không bị trầy nếu trượt ngã, vừa chống lạnh vào sáng sớm
• Áo giữ ấm dạng gió cho đoạn cao nguyên đá Đồng Văn, nơi nhiệt độ có thể thấp hơn thành phố Hà Giang 5-7 độ vào sáng sớm và chiều tối

Lịch trình 4 ngày 3 đêm tự lái xe số khám phá cung đường Hà Giang

Đây là phần nhiều bạn nhắn hỏi bên mình nhất: đi 4 ngày 3 đêm thì chia chặng thế nào để không dồn cả trăm cây số vào một ngày, vừa mệt vừa nguy hiểm. Lịch trình dưới đây bên mình xây riêng cho người tự cầm lái, không có tài xế dẫn đoàn đi trước nhắc đường, nên các chặng được rút ngắn hơn một chút so với lịch trình đi cùng easy rider.

Mã Pí Lèng nằm trong nhóm tứ đại đỉnh đèo, tức bốn con đèo được xem hiểm trở và đẹp nhất miền núi phía Bắc, cùng với Ô Quy Hồ, Khau Phạ và Pha Đin. Đường nhỏ, cong nhiều, không phải chỗ để chạy nhanh cho biết. Điểm bên mình nhấn đi nhấn lại với khách tự lái là đoạn đèo này và dốc Chín Khoanh, khúc cua liên tiếp trước khi đổ xuống Mèo Vạc, nên đi vào buổi sáng hoặc trưa, tránh xuất phát trễ. Từ khoảng 4-5 giờ chiều, sương mù ở khu vực cao nguyên đá kéo xuống rất nhanh, có khi chỉ mười lăm phút là tầm nhìn giảm từ vài trăm mét xuống chưa đầy chục mét. Xe số vốn không có đèn pha mạnh như xe côn tay, nên đi trong sương mù buổi tối trên đèo là điều bên mình khuyên tuyệt đối không nên thử, dù tay lái bạn có vững đến đâu.

Nếu ngày thứ ba còn dư thời gian trước khi vào Du Già, đừng chạy vội qua Mèo Vạc mà bỏ lỡ khu chợ phiên hay hẻm Tu Sản. Bên mình có bài kinh nghiệm du lịch Mèo Vạc viết riêng về những điểm này, có thể tham khảo để cân lại lịch trình ngày 3 cho vừa sức cả nhóm.

Kỹ năng lái xe số an toàn qua đèo dốc dành cho người tự cầm lái

Nếu chuẩn bị xe là phần cứng, thì kỹ năng cầm lái mới là thứ quyết định bạn về nhà an toàn hay không. Bên mình từng gặp không ít trường hợp xe còn mới, đồ nghề đầy đủ, nhưng tay lái xử lý sai kỹ thuật cơ bản nên vẫn ngã trên đèo. Có bạn khách kể lại là xuống đèo Mã Pí Lèng mà rà phanh liên tục suốt hơn một cây số. Đến giữa dốc thì phanh mất tác dụng vì má phanh nóng chảy, xe trôi tự do một đoạn mới lấy lại được kiểm soát.

Kỹ thuật đúng khi xuống dốc dài là về số thấp, số 2 hoặc số 1 tùy độ dốc, để dùng lực hãm của động cơ. Chỉ rà phanh nhẹ để hỗ trợ thêm, không giữ chặt phanh liên tục như khi đi đường bằng. Cách này dân đi đèo hay gọi nôm na là đi số hãm, nguyên lý giống việc lái ô tô số sàn xuống dốc không đạp côn liên tục. Máy tự hãm tốc hộ mình, phanh chỉ can thiệp thêm khi cần, tránh tình trạng má phanh quá nhiệt rồi mất ăn. Một mẹo nhỏ bên mình hay nhắc: trước khi đổ đèo dài, nên dừng lại kiểm tra áp suất lốp, vì lốp non hơi khi xuống dốc tốc độ cao rất dễ bị vênh, mất lái ngay ở khúc cua đầu tiên.

Với cua tay áo, tức những khúc cua gập gần 180 độ đặc trưng của đèo miền núi phía Bắc, nguyên tắc là giảm tốc trước khi vào cua, giữ tốc ổn định trong cua, và chỉ tăng tốc lại khi xe đã ra khỏi cua, nhìn rõ đường phía trước. Rất nhiều người ngã vì phanh gấp ngay giữa khúc cua, khiến bánh trước mất độ bám và xe trượt ngang. Điều này đặc biệt nguy hiểm nếu mặt đường vừa mưa hoặc có cát đá dăm.

Bên mình cũng luôn nhắc giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước, tối thiểu bằng khoảng 3-4 giây di chuyển ở tốc độ đang đi. Nới rộng khoảng cách này lên gấp đôi khi gặp sương mù hoặc đoạn đường đang sửa, vì khu vực Hà Giang có khá nhiều đoạn đang thi công mở rộng, mặt đường lồi lõm bất ngờ. Đừng cố gồng chạy một lèo cả trăm cây số. Cứ khoảng 1,5 đến 2 giờ nên dừng lại nghỉ tay, vươn vai, uống nước. Tay lái mỏi mà không nhận ra chính là nguyên nhân âm thầm gây phản xạ chậm khi cần xử lý tình huống bất ngờ trên đèo.

Nên tự lái hay thuê tài xế: chọn phương án phù hợp và dự trù ngân sách

Đến đây, nhiều bạn sẽ tự hỏi nên tự lái xe số hay thuê hẳn tài xế dẫn đường cho an toàn. Bên mình không có câu trả lời chung cho tất cả mọi người, vì nó phụ thuộc vào ba yếu tố: kinh nghiệm lái xe thực tế của bạn, quỹ thời gian cho chuyến đi, và mức độ tự tin khi đối diện với đường đèo hiểm trở.

Nếu đã xác định tự lái, việc dự trù ngân sách cho cả chuyến cần tính đủ các khoản: thuê xe, xăng, ăn ở, vé tham quan, và một khoản dự phòng cho tình huống hỏng xe hay đổi lịch trình giữa đường. Bạn có thể xem thêm bài chi phí phượt Hà Giang tự túc mà bên mình đã tổng hợp riêng, để có con số tham khảo cụ thể theo từng khoản, tránh mang tiền sát nút rồi giữa đường thiếu hụt.

Nếu đọc đến đây mà bạn vẫn thấy chưa đủ tự tin cầm lái qua những cung đèo như Mã Pí Lèng hay dốc Chín Khoanh, cũng không có gì phải ngại. Rất nhiều khách của bên mình chọn phương án an toàn hơn: thuê người bản địa lái xe chở đi, gọi là easy rider. Bên mình có riêng một bài chia sẻ kinh nghiệm chọn tài xế easy rider uy tín khi phượt Hà Giang, giúp bạn tránh những tài xế chạy ẩu hoặc không thuộc đường. Thuê nhầm người dẫn đoàn còn rủi ro hơn cả tự lái mà cẩn thận.

Phượt Hà Giang bằng xe máy, dù tự lái xe số hay thuê người dẫn đường, vẫn là một chuyến đi đòi hỏi sự tôn trọng với địa hình, không phải cứ gan là đi được. Nếu bạn đã có vài năm cầm xe số, quen tay với đèo dốc, và chuẩn bị đủ giấy tờ cùng trang bị như bên mình vừa chia sẻ, thì cứ tự tin lên đường theo lịch trình 4 ngày 3 đêm ở trên. Còn nếu vẫn còn chút lo lắng về tay lái của mình trên những khúc cua tay áo, hãy chọn đi cùng một tài xế local thật sự đáng tin, vì an toàn của bạn trên cung đường này quan trọng hơn bất kỳ trải nghiệm tự lái cho biết nào.