App Gọi Xe, Đặt Đồ Ăn Ở Nước Ngoài Thay Thế Grab
Cách đây vài tháng, một đồng nghiệp trong nhóm biên tập của chúng tôi mở ứng dụng Grab ngay khi vừa đáp xuống sân bay Suvarnabhumi, Bangkok. Màn hình chỉ báo lỗi, không tìm được xe nào gần đó. Loay hoay gần hai mươi phút giữa sảnh đến, bạn ấy mới nhận ra Grab có mặt tại Thái Lan nhưng khu vực sân bay lại ưu tiên xe taxi truyền thống xếp hàng sẵn.
Chúng tôi kể lại chuyện này vì nó lặp lại rất nhiều lần với người quen của mình. Ai cũng bấm Grab theo phản xạ, mang nguyên thói quen ở Việt Nam ra nước ngoài. Đến lúc app không hoạt động, tài xế không nhận cuốc, hoặc giá hiển thị bằng đơn vị tiền tệ lạ, mới cuống lên tìm cách khác giữa đường.
Grab quen thuộc trong nước nhưng không phải nơi nào cũng có mặt
Ở Việt Nam, hầu như ai cũng thuộc lòng thao tác mở Grab, nhập điểm đến, chờ tài xế nhận cuốc. Nhưng ra khỏi biên giới, thói quen đó không phải lúc nào cũng dùng được. Grab chỉ phủ sóng mạnh ở một số nước Đông Nam Á như Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia, Philippines. Sang tới Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hay châu Âu, ứng dụng này gần như vắng bóng hoặc chỉ hoạt động cầm chừng.
Mỗi thị trường đều có một hoặc vài cái tên chiếm ưu thế riêng, thường vì luật taxi công nghệ ở đó ưu ái doanh nghiệp nội địa. Nếu không tìm hiểu trước, du khách dễ đứng chôn chân ở sân bay hoặc bến xe, tay cầm điện thoại mà không biết bấm app nào. Chúng tôi từng chứng kiến khách quen loay hoay gọi xe cả tiếng đồng hồ chỉ vì cứ chăm chăm vào một ứng dụng duy nhất.
Trước ngày khởi hành, phần lớn người đi thường bận rộn với vé máy bay, đặt phòng, đổi ngoại tệ. Ít ai nhớ dành vài phút tìm hiểu app gọi xe của điểm đến, dù việc này cũng đáng lưu tâm chẳng kém gì việc sắp xếp an ninh nhà cửa lúc đi vắng. Cả hai đều là mối lo nhỏ nhưng nếu bỏ qua, chuyến đi có thể trục trặc ngay từ giờ đầu tiên.
Những app gọi xe, đặt đồ ăn phổ biến theo từng khu vực
Đông Nam Á là khu vực Grab vẫn giữ vị trí dẫn đầu, nhưng đi kèm luôn có Gojek ở Indonesia hoặc inDrive đang len chân vào nhiều thành phố nhỏ. Sang Đông Á thì bức tranh đổi khác hoàn toàn. Hàn Quốc dùng Kakao T là chủ đạo, gần như thay thế mọi ứng dụng ngoại. Nhật Bản quen với GO, ứng dụng gọi taxi truyền thống được số hoá. Trung Quốc gần như chỉ có Didi, vì các app nước ngoài bị chặn hoặc hoạt động rất hạn chế.
Về đặt đồ ăn, Foodpanda phổ biến ở nhiều nước châu Á như Thái Lan, Malaysia, Singapore, trong khi Uber Eats và Deliveroo mạnh hơn ở châu Âu, Trung Đông. Một số quốc gia còn có app nội địa mà khách nước ngoài ít biết tới, chẳng hạn Zomato tại Ấn Độ hay các sàn giao đồ ăn riêng của từng chuỗi nhà hàng lớn.
Tài khoản nên tạo trước ở nhà, lúc còn wifi ổn định, thay vì loay hoay đăng ký giữa sân bay nước ngoài. Hầu hết các app đều yêu cầu thẻ Visa hoặc Mastercard quốc tế, một số nơi chấp nhận thêm ví điện tử như Alipay, WeChat Pay. Chúng tôi khuyên khách nên kích hoạt sẵn thẻ thanh toán quốc tế, thử đặt một chuyến trong ứng dụng ngay tại Việt Nam nếu cho phép, để quen giao diện trước khi cần dùng thật.
Xu hướng tự động hoá cũng đang len vào ngành du lịch theo nhiều cách khác, không chỉ chuyện gọi xe. Nhiều công ty lữ hành giờ triển khai chatbot đặt tour tự động ngay trên website để khách chốt lịch trình mà không cần gọi điện. Cách vận hành cũng gần giống app gọi xe: đặt lệnh, hệ thống tự khớp và xác nhận trong vài giây.
Ở chiều ngược lại, không ít đơn vị vận chuyển hay dịch vụ lữ hành nhỏ tại Việt Nam muốn có kênh đặt dịch vụ trực tuyến riêng, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào các nền tảng trung gian. Khi ấy, việc đầu tư một website đặt lịch chuyên nghiệp lại đóng vai trò tương tự app gọi xe quốc tế. Chúng tôi từng giới thiệu vài đối tác tìm đến MONA Media thiết kế web để dựng kênh bán hàng, đặt dịch vụ riêng, chủ động hơn trong khâu chăm sóc khách.
Mẹo sử dụng app gọi xe nước ngoài an toàn
Trước khi lên xe, luôn kiểm tra kỹ biển số, hình tài xế và điểm đánh giá hiển thị trên app. Ở nhiều thành phố du lịch đông đúc, tình trạng tài xế giả danh, đứng chờ sẵn để dụ khách đi xe chui, không phải hiếm. Nếu thông tin xe thực tế lệch với app dù chỉ một chi tiết nhỏ, tốt nhất nên huỷ chuyến và đặt lại từ đầu.
Địa chỉ đến cũng nên gõ chính xác, kèm ghim định vị trên bản đồ thay vì chỉ gõ tên khách sạn bằng tiếng Anh. Nhiều tài xế bản địa không rành ngoại ngữ, dễ hiểu nhầm hoặc chở nhầm địa chỉ. Việc trang bị trước một ít từ vựng thông dụng cho khách đi du lịch nước ngoài giúp trao đổi vài câu cơ bản, đủ để xác nhận lại điểm đến khi cần.
Một mẹo nhỏ chúng tôi hay dặn khách: chụp lại hoặc lưu sẵn tên, địa chỉ khách sạn bằng ngôn ngữ bản địa trước khi ra khỏi phòng. Ở Nhật Bản hay Hàn Quốc, chỉ cần đưa tài xế xem ảnh chụp namecard khách sạn là đủ, không cần nói được câu nào. Cách này đơn giản nhưng cứu không ít tình huống dở khóc dở cười khi ngôn ngữ bất đồng.
Kết luận
Grab tiện thật, nhưng tiện ở Việt Nam không có nghĩa là tiện ở mọi nơi. Trước mỗi chuyến đi nước ngoài, chúng tôi luôn khuyên khách dành ra mười lăm phút tra cứu xem điểm đến đang dùng app gọi xe, đặt đồ ăn nào phổ biến nhất, tải sẵn và tạo tài khoản ngay từ nhà. Chỉ một bước chuẩn bị nhỏ đó thôi cũng đủ giúp cả chuyến đi trôi chảy hơn hẳn, bớt đi cảnh đứng giữa sân bay xa lạ, tay cầm điện thoại mà không biết gọi xe cách nào.
